Kahramanmaraş... Bir zamanlar dağıntılar altında sükuta qərq olan şəhər. Amma indi burada sükut pozulub. İnsanların sevinc göz yaşları, gülüş səsləri yeni bir həyat kitabı yazır. Dünən matəm içində olan küçələr bu gün ümidlə nəfəs alır, uşaq səsləri yıxılmış divarların yerində ucalan binaların pəncərəsindən ətrafa yayılır. Burada qardaşlıqdan, ümiddən və insanlıqdan yoğrulan yeni bir ünvan doğulub: "Azərbaycan məhəlləsi".
2023-cü ilin qaranlıq fevral səhərində Kahramanmaraşda həyat donmuş, fəlakətdən doğan hönkürtü, ah-nalə səsi torpağın damarlarına hopmuşdu. Divarlar çökmüş, yollar parçalanmış, insanların göz yaşı uçqunlara qarışmışdı. Bir vaxtlar isti ocaqları olan evlərin, uca binaların yerində səssizlik və toz-duman vardı. Və bütün bunlar dəhşətli bir sükutla əhatə olunmuşdu.
Çox keçmədi ki, o sükutu ilk pozan Azərbaycan oldu, "yanındayam!" səsi səssizliyin içində yüksəldi - təyyarələrin uğultusu, yardımların axını, dillərin duası, əllərin Tanrıya uzanışı ilə birlikdə. Qardaş əli, qardaş nəfəsi fəlakətdən doğan ağrılara-acılara məlhəm oldu. Azərbaycan yalnız yardım göndərmədi, ürəyini apardı, nəfəsini gətirdi bu yaralı şəhərə. Dağılmış ümidləri tikdi, uşaq baxışlarına sevinc qaytardı.
Və bu gün Kahramanmaraşda yenidən doğulan həyat başqa cür nəfəs alır. Burada ucalan "Azərbaycan" məhəlləsi təkcə beton və daşdan ibarət deyil, həm də candan yazılan bir məktub, qardaşlıqla qurulan yuvadır. Bu yuva sevgi, şəfqət, mərhəmət və doğmalıqdan tikilib. Burada ucalan hər bina, əllə qoyulan hər daş Azərbaycanın ürəyindən qopan səmimi dəstəyi əks etdirir. Məhəllə sadəcə yaşayış binaları, infrastrukturlar deyil, qardaşlığın daşla həkk olunmuş tarixidir. Həmin tarix iki gün öncə - iyunun 19-da rəsmən dünyaya elan olundu. Məhəllənin açılış lentini Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan birlikdə kəsdilər.
Qeyd edək ki, ərazisi 27,6 hektar olan məhəllədə 1194 mənzildən ibarət 68 yaşayış binası, Heydər Əliyev adına ibtidai məktəb, uşaq bağçası, mədəniyyət mərkəzi və digər sosial obyektlər inşa olunub. Həmçinin burada məskunlaşacaq ailələr üçün qarşıdakı illərdə 1595 ticarət obyekti yaradılması da nəzərdə tutulub. "Azərbaycan" məhəlləsinin baş planı üzrə 7, 8, 11 və 12-ci kvartalların tikintisi artıq tamamlanıb. 4 kvartalda 26 yaşayış binası yerləşir. Binalar hamısı 4 mərtəbəlidir. Bu binalarda ümumilikdə 456 mənzil, 328 qeyri-yaşayış obyekti inşa edilib. Layihənin dizayn və memarlıq işlərində həm Azərbaycan, həm də Türkiyə elementləri, milli motivlər və müasir yanaşma harmonik şəkildə birləşdirilib.
Rəsmi açılış mərasimində çıxış edən Prezident İlham Əliyev qardaş Türkiyənin hər zaman Azərbaycanın yanında olduğunu xatırladaraq, bu məhəllənin Azərbaycan xalqının sevgi və ehtiramının rəmzi olduğunu vurğuladı: "Kahramanmaraşda ucaldılan bu məhəllə təkcə tikinti layihəsi deyil, iki qardaş xalq arasında dəyişməz və sarsılmaz dostluğun, birlik və etimadın simvoludur. Biz yaxşı gündə də, çətin gündə də bir yerdəyik, bir-birimizin gücünü artırırıq. Bu gün Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığı, birliyi nəinki bölgəmiz üçün, dünya miqyasında önəmli amildir, təhlükəsizlik, işbirliyi, inkişaf və qardaşlıq rəmzidir". Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə Azərbaycanın göstərdiyi fədakar dəstəyi belə qiymətləndirdi: "Azərbaycan ilk dəqiqələrdən yanımızda idi. Bu məhəllə o qardaşlığın unudulmaz nişanəsidir. Biz bu mənəvi dəstəyi heç vaxt unutmayacağıq. Prezident Əliyevə və Azərbaycan xalqına təşəkkür edirəm".
"Azərbaycan" məhəlləsinin inşası Azərbaycan və Türkiyə arasında strateji tərəfdaşlığın və "Bir millət, iki dövlət" fəlsəfəsinin real həyata keçən nümunələrindəndir. Təkcə siyasi və iqtisadi deyil, həm də humanitar və mədəni sahədə həyata keçirilən bu cür layihələr iki ölkənin ortaq gələcəyinə verilən dəyərin göstəricisidir. Azərbaycan verdiyi vədin ağası olduğunu sübut etdi. Dövlətimiz söz vermişdi ki, bu torpaqlarda həyat yenidən qurulacaq. "Azərbaycan" məhəlləsinin tikintisi rekord müddətdə başa çatdı. Hər daşında, divarında, qapısında, pəncərəsində bir qayğı, bir vəfa var. Bu binalar Azərbaycan xalqının qardaş türk xalqına olan bağlılığının simvoludur.
Əslində, Azərbaycan özü də eyni ağrını yaşamış ölkədir. Düşmən raketlərinə tuş gələn Gəncə, Bərdə, Tərtər kimi şəhərlərdə dağıntıların nə demək olduğunu, yaraların necə qanadığını xalqımız yaxşı bilir. Məhz buna görə Kahramanmaraşın acısını öz acımız bildik, gecə-gündüz çalışdıq, orada bir "kiçik Azərbaycan" qurduq, amma ruhən böyük bir dəyər yaratdıq. Bu həm də dünyaya bir mesajdı: biz təkcə savaşda deyil, quruculuqda da qardaşıq. Biz təkcə ağrıda deyil, sevincli sabahlarda da yan-yanayıq.
Halbuki Azərbaycanın bir parçası olan Qarabağ və Şərqi Zəngəzur özü 4 ildən çoxdur nəhəng tikinti meydançasına çevrilib. 30 il işğal altında olan bu torpaqlarda da həyat yenidən doğulur. Şuşada azan səsi eşidilir, Füzulidə məktəblər, xəstəxanalar ucalır, Zəngilanda kəndlər yenidən qurulur, Ağdamda mədəniyyət ocağında musiqi sədaları ucalır. Azərbaycan dövləti öz gücü, iradəsi və xalqının dəstəyi ilə Qarabağı və Şərqi Zəngəzuru dirçəldir, dağıdılmış şəhərləri, yandırılmış kəndləri bərpa edir. Və bütün bu böyük işlərin fonunda ölkəmiz Türkiyənin dərdini də öz dərdi sayır, qardaş ölkənin yaralarını özünün hesab edir. O üzdən Azərbaycan bütün tikinti resurslarını Qarabağa yönəltdiyi bir vaxtda da Türkiyəyə yardım etməyi özünə borc bildi. Çünki bu münasibətin adı artıq siyasət deyil, qan qohumluğudur, qardaşlıqdır.
Əslində, belə sarsılmaz və dönməz münasibətin təməli Qarabağ savaşında qoyulub. 2020-ci ildə aparılan Vətən müharibəsi zamanı Türkiyə Azərbaycanın yanında təkcə siyasi yox, mənəvi bir dağ kimi dayandı. Rəcəb Tayyib Ərdoğanın "Azərbaycan tək deyil" mesajı, türk xalqının duaları, dəstəyi, ürəkdən gələn qardaşlıq çağırışları hər bir azərbaycanlının yaddaşına həkk olundu. Müharibədən sonra Türkiyə bu dəstəyi real layihələrlə davam etdirdi. Qarabağda yolların çəkilişi, hava limanlarının tikintisində türk şirkətlərinin fəal iştirakı, təhsil və texnologiya sahəsində təklif olunan əməkdaşlıqların hər biri Türkiyənin "Biz buradayıq!" deməyinin real sübutudur.
Bu gün Kahramanmaraşda salınan "Azərbaycan" məhəlləsi ilə Qarabağda tikilməsi nəzərdə tutulan türk məktəbi arasında görünməz bir körpü var. Bu körpünün adı qardaşlıqdır. Və bu körpü hər gün bir az da möhkəmlənir. Onu nə məsafə, nə zaman, nə də gözü götürməyənlərin siyasi oyunları dağıda bilər. Çünki onun təməli Çanaqqalada, Sarıqamışda, Kəlbəcərdə, Laçında, Şuşada qoyulub, dayaqları Anadolunun və Qarabağın şəhid qanı ilə yoğrulub.
Züleyxa ƏLİYEVA,
"Azərbaycan"
