Qadın sahibkarlar Azərbaycan iqtisadiyyatında, xüsusən aqrar sektorda getdikcə mühüm qüvvəyə çevrilirlər. Bununla onlar iqtisadi gücün və imkanların vacib olduğu indiki zamanda ölkənin inkişafına töhfə verirlər.
Bir zamanlar kənd yerlərində məşğulluğun təmin olunması üçün qadınlar təndirxana, xalçatoxuma sexi, inkubator kimi kiçik biznes sahələrinə maraq göstərsələr də, indi daha çox pambıqçılıq, bağçılıq, tərəvəzçilik sahələrinə üstünlük verirlər. Səbəbi bu istiqamətlərdə həyata keçirilən tədbirlərin və dəstəyin müsbət nəticə verməsidir. Həmin dəstək və tədbirlər bu gün də davam edir. Məsələn, Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA) öz biznesini qurmaq və sahibkarlıq fəaliyyətlərini genişləndirmək üçün qadınlara hər cür kömək edir. Təkcə 2024-cü ildə 4 mindən çox qadın sahibkar biznes sahəsində bilik və bacarıqlarını artırmaq üçün agentliyin təlim və məsləhətindən, 300-dən çox qadın biznes-planlarının hazırlanmasına dəstək xidmətlərindən yararlanıb. 10-dan çox qadın sahibkar və menecer isə Almaniyada beynəlxalq ixtisasartırma proqramında iştirak edib.
İqtisadiyyat Nazirliyinin məlumatına görə, ötən il qadın sahibkarların layihələrinin icrasına 167 min manata yaxın qrant ayrılıb, 8 qadın iş adamına innovativ layihəsini vergidən azad edən "Startap" şəhadətnaməsi verilib. Məlumatda daha sonra bildirilir ki, 2024-cü ildə 250-yə yaxın qadın sahibkarın istehsal etdiyi məhsul və xidmətlərin satışına dəstək məqsədi ilə onların sərgi və yarmarkalarda iştirakına və ticarət şəbəkələrinə çıxışına dəstək göstərilib. Həmçinin qadınlar arasında sahibkarlıq fəaliyyətinin təşviqi, qadın sahibkarların inkişafının dəstəklənməsi istiqamətində KOBİA tərəfindən mütəmadi olaraq görüşlər təşkil olunur, tərəfdaş qurumlarla birgə ünvanlı layihələr həyata keçirilir.
Fermer qadınlara dəstək üçün hələ 2019-cu ildə Dövlət Aqrar Ticarət Şirkəti BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı təşkilatı (FAO) ilə birgə "Aqrar fəaliyyətli Azərbaycan qadınları" (AFAQ) layihəsinə başlamışdır. Bu layihədə FAO-nun məqsədi aqrar sahədə qadınların məşğulluğunu və informasiya, resurs imkanlarını artırmaq, eləcə də satış bazarlarına çıxışını asanlaşdırmaq, bununla da qadınların sosial-iqtisadi rifahının yaxşılaşdırılmasına dəstək olmaqdır. Kənd təsərrüfatı sahəsində öz biznesini quracaq qadın sahibkarların formalaşdırılması, onların marketinq və satış sahəsində biliklərinin artırılması, qadınlar üçün kiçik istehsal müəssisələri və istixanaların yaradılması da AFAQ layihəsinə daxildir. Bu qurum qadın sahibkarların sayının artırılmasına, onların həm özlərinin, həm də ailələrinin və kənd icmalarının sosial rifahının yaxşılaşmasına, qadınlardan ibarət fermer qruplarının yaradılmasına, təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə etmək üçün ətraf mühitin qorunmasına imkan yaradır.
AFAQ-a qoşulan qadın fermerlər peşəkar mütəxəssislərdən faydalı məsləhətlər əldə etməklə öz təsərrüfatlarını inkişaf etdirə bilirlər. Üstəlik, layihəyə qoşulan qadın fermerlər digər AFAQ-çılarla bilik və təcrübə mübadiləsi etmək imkanı qazanırlar. Onlara həmin imkanı verən qurumlardan birinin bu istiqamətdə atdığı addımı qeyd etmək yerinə düşər. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tabeliyindəki "Aqrar Tədarük və Təchizat" ASC "PAŞA Holding"in dəstəyi ilə həyata keçirilən AFAQ layihəsi çərçivəsində bir neçə gün əvvəl təsərrüfatlarının inkişafı üçün dəstək göstərilən Neftçala, Masallı, Cəlilabad rayonlarından olan qadın fermerlərlə görüş keçirib. Qiymətləndirmə sorğularına əsasən, 13 fermerə ümumilikdə təsərrüfatlarının ehtiyacı üzrə 7 yemdoğrayan, 2 südsağan, 2 inkubator, 2 dənüyüdən, 1 balsüzən təqdim edilib. Ümumilikdə region üzrə 299 qadına müvafiq avadanlıqlar və aktivlərlə dəstək göstərilib. Eyni zamanda təsərrüfat sahələrinin inkişaf məqsədi ilə femerlərə quşçuliq və heyvandarlıq mövzularında təlimlər keçirilib.
Züleyxa ƏLİYEVA,
"Azərbaycan"
