Zanbaq qədim zamanlardan Aralıq dənizi ətafında yetişib, sonra dünyaya yayılıb. 4 minə qədər növü olan bu gül Azərbaycanda əsasən ev şəraitində bəzək bitkisi kimi becərilir. Zanbağın digər adı tülpandır. Tülpan fars sözü olub, “türban” mənasına gələn “toliban”dan götürülüb. Zanbaqlar inamın simvolu hesab olunur.
Məlumatlara görə, zanbağın vətəni İrandır. Bu çiçək İrandan Türkiyəyə gətirilərək adına lalə deyilib. Türk sultanının malikanəsində hər baharda ən azı 500 min zanbaq çiçək açar, hər il buna həsr olunan bayram mərasimləri keçirilərmiş.
XVI əsrin ortalarında Avstriya imperatorunun elçisi ilk dəfə zanbağı məhz Türkiyədəki bağçaların birində görür. Tanımadığı çiçək onu heyran edir və nəticədə 1554-cü ildə çoxlu miqdarda toxum və soğancıq alınıb Vyanaya gətirilir. Qısa müddətdə çiçək nəinki Avstriyada, həmçinin Fransa, İngiltərə, Almaniyada, sonradan isə Amerikada məşhurlaşır.
Hər bahar İstanbulun Əmirgan parkında lalə (zanbaq) festivalı keçirilir. Festival vaxtı 300 min kvadratmetrdən artıq olan parkın ərazisində zanbaqların müxtəlif növlərinin sərgiləndiyi gözəl və orijinal çiçək ləkləri quraşdırılır.
2014-cü ildə Ottavada dünyada ən böyük zanbaq festivalı keçirilib. Bu festival 1953-cü ildən Ottavada qeyd olunur. Festivalın keçirilmə səbəbi tarixi hadisəyə əsaslanır. Niderlandın kral ailəsi İkinci Dünya müharibəsi illərində almanlardan qaçıb Kanadada sığınacaq tapır. Şahzadə Marqrit 1943-cü il yanvarın 19-da Ottava xəstəxanalarından birində anadan olur. Onun Niderland taxt-tacına hüququnu qoruyub saxlamaq üçün Kanada hökuməti Marqritin anadan olduğu palatanı xüsusi fərmanla Niderland ərazisi elan edir.
1945-ci ildə Amsterdama gələn, daha sonra kraliça elan edilən şahzadə Yuliana minnətdarlıq əlaməti olaraq Kanadaya 100 min zanbaq soğanağı göndərmək sərəncamı verir. Beləcə bu ənənə yaranır və hər il hollandlar Kanadaya on minlərlə zanbaq soğanağı hədiyyə edirlər. Buna görə may ayında Ottavada zanbaq festivalı keçirilir.
