Türk dünyasının aparıcı gücü

Əsrlərə hesablanmış saziş

Yurduna əbədi qayıdan müqəddəs bayraq

23 saatlıq Zəfərin qüruru

Sınaqlardan qalib çıxan kəmər

Prezident İlham Əliyevin geosiyasətin etikası barədə mühüm mesajları

Azərbaycanın innovasiya vizyonu

Örnək liderlik nümunəsi

Tarixi zəfər və Qərbin ikili standartları: qlobal ədalətsizliklərə qarşı Azərbaycan reallığı

21 Sentyabr 2026 14:51

161

DÜNYA

A- A+

Yerin formasında qeyri-adi dəyişikliklər aşkar edilib

Aparılan son araşdırmalar planetdə kütlənin yenidən paylanması nəticəsində Yerin formasının tədricən dəyişdiyini üzə çıxarıb. Məlum olub ki, Yerin bərk qabığı qütblərdə daha az yastılanmış forma almağa başlayır, planetin qravitasiya forması isə əksinə, ekvator boyunca daha da genəlir. Tədqiqatın nəticələri “Journal of Geophysical Research: Solid Earth” (JGR) jurnalında dərc olunub.

Yer kürəsi ideal sferik quruluşa malik deyil. Öz oxu ətrafında fırlanması səbəbindən ekvator hissəsində bir az genişlənmiş, qütblərdə isə sıxılmış formadadır. Saloniki şəhərindəki Aristotel Universitetinin alimləri 1997-2015-ci illəri əhatə edən GNSS peyk naviqasiya şəbəkəsinin məlumatlarını təhlil edərək bu formanın zamanla necə dəyişdiyini öyrəniblər. Məlum olub ki, qütb regionlarında Yer səthinin qalxma sürəti iki dəfəyə yaxın artıb. Əgər 1990-cı illərin sonlarında qütblər ildə təxminən 0,5 mm qalxırdısa, 2015-ci ilə doğru bu göstərici 1 mm-ə çatıb.

Tədqiqatçılar bu dəyişikliklərin əsas səbəblərindən biri kimi Qrenlandiya və Antarktidadakı buzlaqların əriməsini göstərirlər. Nəhəng buz kütlələri yox olduqca onların altındakı Yer qabığı ağır yükdən azad olur və tədricən yuxarı qalxır. Eyni zamanda əriyən su okeanlara axaraq digər regionlarda, xüsusilə ekvatora yaxın ərazilərdə səthə düşən təzyiqi artırır və onun tədricən çökməsinə səbəb olur.

Nəticədə Yerin bərk örtüyü qütblərdə daha az sıxılmış hala gəlir. Lakin kütlənin bu cür paylanması Yerin qravitasiya sahəsinə fərqli təsir göstərir. Suyun qütblərdən aşağı enliklərə doğru yerdəyişməsi planetin qravitasiya formasını ekvatorda daha da qabarıq edir. Alimlər bildirirlər ki, bu dəyişikliklər mikroskopik miqyasdadır və insanların gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərmir.

Yasəmən MUSAYEVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

21 Sentyabr 2026 Yeniyetməlikdə düşüncələrimiz onilliklər sonra demans riskimizə təsir edə bilərmi?

21 Sentyabr 2026 Beyin sağlamlığını qorumağın sadə və effektiv üsulu

21 Sentyabr 2026 Yaponiya əhalisinin 29 faizdən çoxunu 65 yaş və yuxarı şəxslər təşkil edir

21 Sentyabr 2026 Yaponiyada robotlar üçün xüsusi təcili yardım maşını hazırlanıb

21 Sentyabr 2026 ABŞ-də dizelin qiyməti ilk dəfə 6,50 dolları keçib

21 Sentyabr 2026 Fransanın dövlət borcu rekord həddə çata bilər

21 Sentyabr 2026 Si Cinpinin ABŞ-yə səfərinin tarixi açıqlanıb

21 Sentyabr 2026 Bu gün Beynəlxalq Sülh Günüdür

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Yeniyetməlikdə düşüncələrimiz onilliklər sonra demans riskimizə təsir edə bilərmi?

15:26
21 Sentyabr

Beyin sağlamlığını qorumağın sadə və effektiv üsulu

15:22
21 Sentyabr

SOCAR-ın kollektivi Fəxri xiyabanı və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib

15:09
21 Sentyabr

Yaponiya əhalisinin 29 faizdən çoxunu 65 yaş və yuxarı şəxslər təşkil edir

15:06
21 Sentyabr

PAŞA Sığorta və Premium Residence Sea Breeze arasında memorandum imzalanıb

15:05
21 Sentyabr

Yerin formasında qeyri-adi dəyişikliklər aşkar edilib

14:51
21 Sentyabr

Yaponiyada robotlar üçün xüsusi təcili yardım maşını hazırlanıb

14:19
21 Sentyabr

Lənkəranda 15 küçənin asfaltlanması yekunlaşıb

14:17
21 Sentyabr

İtaliya mətbuatı: Bakı idmanda beynəlxalq mövqeyini gücləndirir

14:08
21 Sentyabr

Azərbaycandan Rumıniyaya xam neft ixracının dəyəri 35 faizdən çox artıb

14:07
21 Sentyabr

Özbəkistan heyəti “Birliyin Gücü – 2026” təlimində iştirak etmək üçün Azərbaycana gəlib

14:05
21 Sentyabr

Neftçala rayonunda sərbəst güləş üzrə rayon turniri keçirilib

14:04
21 Sentyabr

Türk ekspert: Azərbaycan Mərkəzi Asiya ölkələrinin beynəlxalq bazarlara çıxışında mühüm tranzit rolunu oynayır

14:02
21 Sentyabr

Azərbaycan Alban-Udi Dini İcmasının nümayəndələri Gəncəsar Monastır Kompleksini ziyarət edirlər

14:00
21 Sentyabr

Vladimir Putin: OANA jurnalistikanın və medianın inkişafına mühüm töhfə verir

13:57
21 Sentyabr

Azərbaycanın müdafiə naziri Pakistan tərəfinə başsağlığı verib

13:41
21 Sentyabr

Mühüm müzakirə: “Azərbaycanın dövlətçilik tarixində Qafqaz Albaniyası irsi” YENİLƏNİB

13:24
21 Sentyabr

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb

13:19
21 Sentyabr

Sabah respublika üzrə pensiyalar tam ödənilərək yekunlaşdırılacaq

13:18
21 Sentyabr

Yeni Azərbaycan Partiyası Astara rayon təşkilatının XI Konfransı keçirilib

13:07
21 Sentyabr

Fərid Şəfiyev: Ermənilərin alban kilsəsinə olan marağı Azərbaycana qarşı ərazi iddialarından ibarətdir

13:05
21 Sentyabr

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

QƏZET ÖMRÜ15 Sentyabr 2026

Müstəqil və çoxtərəfli diplomatiya modeli12 Sentyabr 2026

Avrasiyanın güc mərkəzi11 Sentyabr 2026

QURUCU, YARADICI, SÜLHPƏRVƏR VƏ UZAQGÖRƏN LİDER10 Sentyabr 2026

Azərbaycanın təmin etdiyi ədalət dünyaya nümunədir09 Sentyabr 2026

Praqmatik və çoxşaxəli diplomatiya08 Sentyabr 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Smartfonlar üçün kamera ovçusu05 Sentyabr 2026

Biyan bitkisinin tədarükü gəlirli sahədir02 Sentyabr 2026

Su problemimiz həll edildi02 Sentyabr 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!