Müstəqilliyimiz etibarlı əllərdədir

Cümhuriyyət ideallarından qüdrətli Azərbaycana

Prezident İlham Əliyevin liderliyinin daha bir nümunəsi

Qətiyyətin zəfəri

Azərbaycandan şəhərsalma üzrə dünyaya dayanıqlı inkişaf mesajı

176 ölkə, 58 mindən çox iştirakçı

Şərq ruhlu müasirlik: Mehriban xanım Əliyevanın şəhərsalma missiyası

Ortaq strategiya və baxış bucağı

"Həyatı sevmək gərəkdir"

09 İyun 2022 01:14

2899

Elm və texnika

A- A+

"Qırmızı kitab"ın yaranması

"Qırmızı kitab" bir ölkə tərəfindən onun sərhədləri daxilində tapılan nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və heyvan növlərini qeyd etmək və sənədləşdirmək üçün nəzərdə tutulan sənəddir. Bu kitab nəsli kəsilməkdə olan heyvan və bitki növləri üzərində tədqiqatlara yardımçı olur.

İlk "Qırmızı kitab" 1961-1964-cü illərdə rus bioloqları tərəfindən hazırlanıb. Burada Sovet İttifaqında nəsli kəsilməkdə olan heyvan və bitki növlərinin ilk siyahısı tərtib edilmişdi. 1960-cı illərin sonlarında daha əsaslı tədqiqatlar aparıldıqdan sonra 1974-cü ildə ekoloji qiymətləndirmə əsasında nəsli kəsilməkdə olan növlərin mühafizəsini təmin edən qanunvericilik aktının tətbiqi barədə qərar qəbul olunub. Proses 1978-ci ildə ilk rəsmi "Qırmızı kitab"ın nəşri ilə nəticələnib. Həmin vaxtda siyahıda qeyd olunan heyvanlar ciddi şəkildə qorunub və onlarla rəftar sovet qanunları ilə tənzimlənib.

Sovet İttifaqı dağılandan sonra nəsli kəsilməkdə olan növlərlə bağlı qaydalar keçmiş sovet respublikalarının hər biri tərəfindən ayrılıqda müəyyənləşdirilib. Bununla belə bir çox ölkənin öz siyahılarını hazırlamaq və ümumi qaydaları tətbiq etməkdə kifayət qədər təcrübə və resursları olmayıb. Buna görə də nəsli kəsilməkdə olan növlərin mühafizəsi üçün ümumi ekoloji müqavilə bağlanılıb.

"Qırmızı kitab"da müxtəlif rəng kodlaşdırmaları mövcuddur. Belə ki, qara - nəsli kəsilmiş, qırmızı, narıncı - nəsli kəsilməkdə olan, yaşıl - təhlükəsiz və s. kimi növləri xarakterizə edir. Azərbaycanda isə "Qırmızı kitab" ilk dəfə 1989-cu ildə nəşr olunub. Qanunvericiliyə əsasən, kitabın hər on ildənbir nəşr olunması nəzərdə tutulsa da, ikinci nəşri 2013-cü ildə çapdan çıxıb. Ölkə ərazisində "Qırmızı kitab"da yer alan bitki və heyvan növlərinin müdafiəsi üçün qoruqlar, milli parklar salınıb.

Digər Xəbərlər

26 May 2026 Rəqəmsal suverenliyin təminində hüquqi və texnoloji əsaslar

20 May 2026 Qlobal iqlim dəyişikliyi təbiətin ritmini pozur

17 May 2026 Akademik Rasim Əliquliyev: Kommunikasiya kanalları rəqəmsal dayanıqlığın əsasını təşkil edir

15 May 2026 Dayanıqlı şəhər inkişafında ali təhsilin rolu ön plana çıxıb

15 May 2026 Akademik Rasim Əliquliyev: Müasir şəhərsalma rəqəmsallaşma və süni intellekt olmadan mümkün deyil

15 May 2026 Süni intellekt erası: Azərbaycan üçün yeni inkişaf mərhələsi

14 May 2026 AZCON və AzTU-dan mühəndislik təhsilində yeni model: AZSET proqramına start verilib

14 May 2026 AZCON Mühəndislik və Texnologiya Məktəbi beynəlxalq standartlara uyğun yeni təhsil modeli təqdim edəcək

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan Hava Yollarının heyəti Milli Qəhrəman Hökumə Əliyevanın məzarını ziyarət edib

15:26
31 May

Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində ilk dəfə Azərbaycan-ABŞ İqtisadi Dialoqu keçiriləcək

14:57
31 May

İyunun ilk günündə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb YENİLƏNİB

14:47
31 May

İran son 24 saat ərzində Hörmüz boğazından 28 gəminin keçdiyini açıqlayıb

14:29
31 May

Los-Ancelesdə Azərbaycanın Müstəqillik Günü qeyd olunub

14:19
31 May

Byörn Veqqe: Son otuz ildə Azərbaycanda keçirdiyim vaxtı nağıllar diyarına möhtəşəm səyahət hesab edirəm MÜSAHİBƏ

14:04
31 May

İsrail ordusu Livanın cənubundakı Bofor qalası üzərində bayraq qaldırıb

12:56
31 May

Şahdağa qar yağıb - Faktiki hava

12:17
31 May

NATO rəsmisi: Alyans üzvləri zəruri şərait yaranarsa, Hörmüz boğazının açılmasına dəstək verə bilər

11:16
31 May

Türkiyədə sərnişin avtobusunun yanması nəticəsində 8 nəfər ölüb, 33-ü yaralanıb

10:37
31 May

Media: ABŞ-nin pilotsuz uçuş aparatı İranın ərazi suları üzərində vurulub

10:23
31 May

Nigeriyada vəbadan ölənlərin sayı 37-yə çatıb

10:09
31 May

Donald Tramp: İran nüvə silahı hazırlamamağa və ya əldə etməməyə razılaşıb

09:42
31 May

Ebola virusunun yayılması ilə bağlı xəbərdarlıq edilib

09:26
31 May

Media: ABŞ dondurulmuş İran aktivlərinin 12 milyard dollarına çıxış vədi verib

09:08
31 May

Fransada baş verən iğtişaşlar zamanı saxlanılanların sayı 416-ya çatıb, yaralılar var

08:10
31 May

PSJ ardıcıl 2-ci dəfə Çempionlar Liqasının qalibi olub

23:30
30 May

Xankəndidə keçirilən çay və qəhvə festivalı atəşfəşanlıqla başa çatıb

22:41
30 May

Azərbaycan Türkiyənin internet ixracı üzrə əsas hədəf bazarları sırasında yer alıb

19:48
30 May

Britaniyalı nazir: Azərbaycan Britaniya üçün təhlükəsizlik və diplomatiya sahələrində vacib tərəfdaşdır

18:28
30 May

Birinci Qax Kitab Sərgisi başlayıb

17:34
30 May

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Prezident İlham Əliyevin liderliyinin daha bir nümunəsi26 May 2026

176 ölkə, 58 mindən çox iştirakçı23 May 2026

Ortaq strategiya və baxış bucağı22 May 2026

Gələcəyin strateji hədəfi - cəsarətli və ehtiyatlı şəhərsalma21 May 2026

Azərbaycanın inkişaf və quruculuq modeli dünya üçün örnəkdir20 May 2026

Azərbaycan WUF13-lə növbəti dəfə tarix yazır19 May 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Dostluq rəmzi sayılan parka münasibət belə olmamalıdır07 May 2026

Nurayın musiqi dünyası07 May 2026

Şəhərimizdə istirahət məkanları artır07 May 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!