Azərbaycanla Macarıstanı bir-birinə bu qırılmaz tellər bağlayır
Dünyanın inkişaf etmiş ölkələri ilə iqtisadi, siyasi və mədəni əlaqələrin qurulması və inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın xarici siyasətində önəmli yer tutur. Başqa ölkələrlə yanaşı, Azərbaycan Macarıstanla da əksər sahələrdə qarşılıqlı əməkdaşlıq şəraitində sıx əlaqələr qurub.
İki dövlət və xalq arasında bir çox oxşarlıq, tarixi köklər sarsılmaz tərəfdaşlığın inkişafına böyük təkan verib. Arxada qalmış illər ərzində ölkələrimiz arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətləri, habelə siyasi, iqtisadi, humanitar sahələri əhatə edən mühüm sənədlərin imzalanması əməkdaşlığın çoxşaxəli inkişafında yeni mərhələlərə yol açır, dostluğu, mehribanlığı, qarşılıqlı etimadı daha da möhkəmləndirir.
Azərbaycan ilə Macarıstan arasında siyasi əlaqələr ötən əsrin sonlarından başlamışdır. 26 dekabr 1991-ci ildə Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan Macarıstanla diplomatik münasibətlər 27 aprel 1992-ci ildə qurulub. 2004-cü ildə Azərbaycanın Macarıstanda, 2009-cu ildə isə Macarıstanın ölkəmizdə səfirliyi fəaliyyətə başlayıb. Əlaqələrin dinamik inkişafında 2014-cü ildə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamə daha mühüm rol oynayıb. İki ölkə arasında olan mövcud əlaqələr 2023-cü ilin yanvarında imzalanan Genişləndirilmiş Strateji Tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamə ilə daha da güclənib. Macarıstanla əlaqələr, xüsusilə BMT, ATƏT, NATO, Aİ, Şərq Tərəfdaşlığı, Vişeqrad qrupu, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində inkişaf edir. Bu əlaqələr ölkələrimizi və xalqlarımızı bir-birinə daha da yaxınlaşdırır, mehribanlaşdırır.
Prezident İlham Əliyevin mayın 20-də Baş nazir Viktor Orbanın dəvəti ilə Avropa İttifaqının üzvü olan Macarıstana səfəri ölkələrimiz arasında əlaqələrin tarixində çox mühüm hadisə oldu. Macarıstana işgüzar səfər edən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Budapeştdə Baş nazir Viktor Orbanla geniş tərkibdə görüşü keçirildi. Görüş başa çatandan sonra liderlər mətbuata bəyanatla çıxış etdilər. Viktor Orban çıxışında iki ölkə arasındakı əlaqələrin daim genişləndiyindən söz açaraq Azərbaycana olan xoş münasibətini xüsusi olaraq vurğuladı: "Siyasi sahədə, enerji məsələsində nə zaman çətinliklə üzləşsək, Prezident İlham Əliyevi yanımızda görmüşük".
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də çıxışında Macartıstan-Azərbaycan əlaqələrinin uğurlu inkişafını və onların dostluq, mehribanlıq xarakterini yüksək qiymətləndirdi. Macarıstanın Türk Dövlətləri Təşkilatı sammitinə müşahidəçi dövlət kimi evsahibliyi etməsini bu ölkənin öz tarixi kökləri ilə sıx bağlı olduğunu nəzərə çatdıran dövlətimizin başçısı bildirdi: "Bu gün danışıqlar və məhdud tərkibdə keçirilmiş görüş zamanı bir daha gördük ki, bir çox məsələlər üzrə mövqeyimiz üst-üstə düşür. Bu gün dəyişən dünyada gedən proseslərə nəzər saldıqda, yenə də mövqelərimizdə elə bir böyük fərq yoxdur. Azərbaycanla Macarıstan arasında bir çox oxşarlıqlar var. Birincisi, bizim tarixi köklərimiz. Bilirəm ki, macar xalqı öz tarixi köklərinə çox bağlıdır. Ölkələrimizin əhalisinin sayının təxminən eyni olması, ölkə ərazisinin sahəsi də demək olar bir-birinə çox yaxındır. Macarıstan və Azərbaycan açıq dənizlərə çıxışı olmayan ölkələrdir. Düzdür, biz Xəzər dənizinin sahilində yerləşirik, ancaq açıq dənizlərə bizim də çıxışımız yoxdur. Macarıstan müharibə aparan ölkə ilə həmsərhəddir. Biz də eyni vəziyyətdəyik. Siz müharibə aparan bir ölkə ilə, biz isə digəri ilə həmsərhədik. Yəni bu oxşarlıqlar təbii olaraq qarşılıqlı anlaşma üçün də gözəl zəmin yaradır. Çünki biz demək olar ki, eyni çağırışlarla üz-üzəyik".
Görüş zamanı Prezident İlham Əliyev Azərbaycan-Macarıstan münasibətlərinin keçmişdə də qarşılıqlı dəstək, inam, tərəfdaşlıq və dostluğa əsaslandığını vurğuladı: "Münasibətlərimizin artıq yaxşı tarixi var. Bu, qarşılıqlı dəstək və etimad, eləcə də tərəfdaşlıq və dostluq tarixidir. Bu, həqiqətən, böyük zənginlikdir. Buna görə biz hazırda əməkdaşlığın yeni sahələrini araşdırırıq. Tərəfdaşlığımız üçün artıq çox möhkəm zəmin yaranıb". Dövlətimizin başçısı çıxışı zamanı onu da xüsusi olaraq qeyd edib ki, "Macarıstan-Azərbaycan əlaqələri uğurla inkişaf edir. Biz dost ölkələrik, strateji tərəfdaşıq".
Bu möhkəm dostluğa, qarşılıqlı sıx əməkdaşlığa əsaslanıb böyük əminliklə demək olar ki, Macarıstan və Azərbaycan iki dost və etibarlı tərəfdaş ölkələr kimi bundan sonra da həm ikitərəfli əməkdaşlığı dərinləşdirəcək, həm də təmsil olunduğumuz beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyi bir-birindən əsirgəməyəcək. Onu da xüsusi olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan və Macarıstan arasında olan möhkəm dostluq əlaqələri həm ölkələrimiz, həm də Avrasiya qitəsi üçün çox böyük önəm daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatı dövlət başçılarının Macarıstanda keçirilən qeyri-rəsmi Zirvə görüşündə iştirak etməsi bir daha möhkəm təmələ əsaslanan münasibətlərimizin gələcəkdə daha da inkişaf edəcəyini bütün dünyaya göstərdi. Nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan-Macarıstan əlaqələri bundan sonra da hər iki ölkənin strateji məqsədlərinə xidmət edəcək.
Vahid MƏHƏRRƏMOV,
"Azərbaycan"
