Daşınmaz əmlak alqı-satqısı zamanı diqqətsizlik sonradan həm hüquqi, həm də maliyyə problemlərinə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən əmlak əldə etməyi planlaşdıran şəxslərin alqı-satqı prosesinə məsuliyyətlə yanaşmaları və qərar verməzdən əvvəl bütün vacib məqamları nəzərdən keçirmələri tövsiyə olunur. Bəs daşınmaz əmlak alarkən hüquqi risklərdən necə qorunmaq üçün hansı məsələlərə xüsusi diqqət yetirilməlidir?
Vəkil Roman Qaraşov AZƏRTAC-ın sorğusuna cavab olaraq bildirib ki, alınacaq əmlakın təyinatının (yaşayış və ya qeyri-yaşayış) sizin məqsədinizə uyğun olub-olmadığını dəqiqləşdirmək vacibdir.
“Eyni zamanda, sənədlərdəki (texniki pasport və çıxarış) plan ölçüləri ilə faktiki vəziyyəti mütləq müqayisə edin. Əgər faktiki sahə sənəddə göstəriləndən fərqlidirsə, bu, gələcəkdə qeydiyyat və ya tikinti normativləri ilə bağlı ciddi hüquqi problemlərə və cərimələrə yol aça bilər. Əmlakın “təmiz” olduğunu təsdiqləmək üçün onun üzərində hər hansı yüklülüyün (ipoteka, girov, məhkəmə qadağası və ya həbs) olub-olmadığını yoxlamaq lazımdır. Bunun üçün Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətindən müvafiq arayış tələb edin. Bu addım əmlakın başqa biri tərəfindən iddia edilmədiyinə və ya borc qarşılığında girov qoyulmadığına əmin olmağınızı təmin edir”,- deyə o qeyd edib.
R.Qaraşov vurğulayıb ki, əgər satıcı evlidirsə və mülkiyyət nikah dövründə əldə edilibsə, o, birgə mülkiyyət hesab olunur: “Bu halda, satıcının həyat yoldaşından notarial qaydada təsdiqlənmiş yazılı razılıq tələb edilməlidir. Bu sənədin olmaması, gələcəkdə satıcının həyat yoldaşının iddia qaldıraraq əqdi etibarsız hesab etdirməsinə və ciddi mülkiyyət mübahisələrinə səbəb ola bilər”.
Onun sözlərinə görə, vergidən yayınmaq və ya digər səbəblərlə müqavilədə qiymətin aşağı göstərilməsi alıcı üçün ən böyük risklərdən biridir.
“Əgər hər hansı səbəbdən alqı-satqı müqaviləsi ləğv edilərsə, sizə geri qaytarılacaq məbləğ yalnız müqavilədə rəsmi qeyd olunan məbləğ olacaq. Buna görə də, ödənişin faktiki məbləğ üzərindən rəsmi şəkildə aparılması sizin maliyyə təhlükəsizliyinizin əsas təminatıdır.
Etibarnamə ilə alqı-satqıdan mümkün qədər qaçın, çünki etibarnamə istənilən an ləğv edilə bilər və ya satıcının ölümü ilə qüvvəsini itirir. Ən təhlükəsiz və hüquqi baxımdan etibarlı yol, birbaşa notariusda rəsmi alqı-satqı müqaviləsi bağlamaqdır. Bu, əqdin notariat orqanı tərəfindən yoxlanılmasını və mülkiyyət hüququnun dövlət reyestrində sizin adınıza dərhal qeydiyyata alınmasını təmin edir”,- deyə vəkil əlavə edib.