Diplomatiyada bir il çox qısa müddət sayılır. Amma Azərbaycan və ABŞ münasibətlərində son bir il qısa müddətdə də böyük dəyişikliklərin mümkün olduğunu göstərdi.
Prezident İlham Əliyevin ötən ilin avqustunda ABŞ-yə səfəri münasibətlərdə yeni səhifə açdı. Bu il fevralın 10-da Bakıda imzalanan "Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası" isə yeni mərhələnin məntiqi nəticəsi hesab oluna bilər. Sənədin imzalanmasından ötən cəmi bir neçə ay müddətində münasibətlər artıq siyasi bəyanatlardan praktik əməkdaşlıq mərhələsinə keçib. Bu gün Vaşinqton və Bakı arasında münasibətlər təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, enerji və yeni texnologiyaları əhatə edən daha geniş strateji tərəfdaşlıq formatında inkişaf edir.
Vaşinqtonda hesab edirlər ki, bunun əsas səbəblərindən biri Azərbaycanın regionda artan strateji əhəmiyyətidir.
AZƏRTAC-a açıqlamasında Qlobal Siyasət İnstitutunun prezidenti Paolo Von Şirah deyib ki, Azərbaycan hər hansı başqa bir dövlətin təsiri altında deyil, öz milli maraqlarına uyğun müstəqil qərarlar qəbul edir və ABŞ də bu qərarları dəstəkləyir. "ABŞ qlobal dövlətdir və dünyanın yüzlərlə ölkəsi ilə münasibətlərə malikdir. Azərbaycan da bu mühüm tərəfdaşlardan biridir. Hazırda regionda proseslər müsbət istiqamətdə inkişaf etdiyinə görə, ABŞ qəbul olunan qərarların həyata keçirilməsinə daha çox diqqət ayırır",- deyə o bildirib.
Bu yanaşma artıq konkret layihələrdə də özünü göstərir. İlk ABŞ-Azərbaycan İqtisadi Dialoqunun keçirilməsi, kritik minerallar üzrə əməkdaşlığın başlanması, Orta dəhliz və TRIPP təşəbbüsü ətrafında aparılan müzakirələr, eləcə də rəqəmsal texnologiyalar və süni intellekt sahəsində yeni layihələr tərəfdaşlığın praktik məzmun qazandığını göstərir.
Amerikalı ekspert Riçard Hoqlandın sözlərinə görə, ABŞ artıq Azərbaycanın Cənubi Qafqazda geosiyasi və coğrafi əhəmiyyətini aydın şəkildə anlayır. O bildirib ki, bu çərçivədə Vaşinqtonun əsas məqsədlərindən biri regionda sülhün möhkəmləndirilməsi və məşhur dəhliz layihəsinin reallaşdırılmasına dəstək verməkdir.
"Bu dəhliz təkcə Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvanla birləşdirməyəcək. O, eyni zamanda Türkiyə və Avropanı Xəzər dənizi və Mərkəzi Asiya ilə əlaqələndirən "Şərq-Qərb" nəqliyyat marşrutunun mühüm hissəsinə çevriləcək. Bu isə yükdaşımalar, ticarət, investisiyalar və yeni sənaye sahələrinin inkişafı üçün böyük imkanlar yaradacaq", - deyə o vurğulayıb.
ABŞ Dövlət Departamenti də Xartiyanın icrası istiqamətində konkret nəticələrin əldə olunduğunu bildirib. Qurumun AZƏRTAC-ın sorğusuna cavabında qeyd olunub ki, regional bağlantılar, iqtisadi investisiyalar, enerji, təhlükəsizlik əməkdaşlığı və süni intellekt sahələri üzrə birgə iş davam etdirilir.
Dövlət Departamentinin məlumatına görə, Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində kritik minerallar üzrə Anlaşma Memorandumu imzalanıb. İlk ABŞ-Azərbaycan İqtisadi Dialoqunda isə ümumi dəyəri 8 milyard dollara yaxın kommersiya müqavilələri və əməkdaşlıq sazişləri əldə olunub. Bundan əlavə, ABŞ Dövlət Departamentinin Kiber və Rəqəmsal Siyasət Bürosunun rəhbərliyi ilə Azərbaycanda "Süni İntellekt Həftəsi"nin keçirilməsi elan edilib.
Bir il əvvəl Vaşinqton və Bakı arasında başlayan yeni siyasi mərhələ bu gün artıq real əməkdaşlıq mexanizmləri ilə davam edir. Əsas hədəf artıq bu strateji tərəfdaşlığın qarşıdakı illərdə hansı yeni istiqamətlərə genişlənəcəyidir.
