Bilmək istəyirəm

- Mobil operator mənim razılığım olmadan əlavə ödənişli xidməti aktiv edib və balansımdan pul silinib. Bilmək istəyirəm, bu halda istehlakçı kimi hüquqlarım nədir?

Həmin vəsaiti geri almaq üçün hara və hansı qaydada müraciət etməliyəm?

Yeganə XUDİYEVA,

Bakı şəhəri

- Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, mobil operator tərəfindən abunəçinin xəbəri və razılığı olmadan əlavə ödənişli xidmətlərin aktiv edilməsi həm mülki qanunvericiliyin, həm də istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında normaların ciddi pozulması hesab oluna bilər. Belə ki, "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsinin tələbinə görə, malların (işlərin, xidmətlərin) miqdarı, çeşidi və keyfiyyəti haqqında dolğun və düzgün məlumat əldə etmək, həmçinin öz hüquqlarının və qanuni mənafelərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etmək istehlakçıların əsas hüquqlarından biridir. 

Qeyd edək ki, sizinlə mobil operator arasında bağlanmış müqavilənin şərtləri hazırkı vəziyyət üçün olduqca mühümdür. Əgər müqavilə şərtlərində  mobil operator tərəfindən sizin razılığınız olmadan əlavə ödənişli xidmətlərin aktiv edilməsi nəzərdə tutulmayıbsa, o zaman istehsalçı tərəfindən belə bir xidmətin göstərilməsi və buna görə sizdən ödəniş tutulması qanunvericiliyə uyğun deyil. Belə ki, istehsalçı və istehlakçı arasında xidmətin göstərilməsi üçün mütləq şəkildə qarşılıqlı iradə bəyanı olmalıdır. Əgər bu, mövcud deyilsə, o zaman həmin hal  tərəflər arasında xidmətin göstərilməsi ilə bağlı bağlanmış müqavilə şərtlərinin pozulması kimi qiymətləndirilə bilər. Adıçəkilən qanunun 9-cu maddəsinə əsasən, belə hallarda istehlakçının müqavilədən imtina etmək və itkilərin ödənilməsini tələb etmək hüququ vardır.

 Beləliklə, siz mövcud tələbinizi icazəsiz qoşulmuş xidmətin dərhal dayandırılması və həmin xidmətə görə balansdan tutulmuş vəsaitin geri qaytarılması kimi irəli sürə bilərsiniz. Bunun üçün tövsiyə olunur ki, ilkin olaraq həmin mobil operatora rəsmi olaraq müraciət ünvanlayasınız.

Növbəti mərhələdə yuxarıda qeyd olunan hallarla bağlı Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə müraciət edə bilərsiniz.

Əlavə edək ki, qarşılaşdığınız faktla bağlı istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi üzrə yerli icra hakimiyyəti orqanına da müraciət etmək hüququnuz var. "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" qanunun 20-ci maddəsinə görə, icra hakimiyyəti orqanlarının istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi üzrə müvafiq orqanları istehlakçıların şikayətlərinə baxır, onların qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hüquqlarının müdafiəsi üzrə müvafiq tədbirlər həyata keçirir. Həmçinin öz təşəbbüsü və ya istehlakçının (istehlakçılar ittifaqının) müraciəti əsasında məhkəmə qarşısında iddia qaldıra bilər.

Adıçəkilən qanunun 21-ci maddəsi ilə bu qanunun müddəalarının pozulmasına görə təqsirli şəxslər qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada mülki, inzibati və cinayət məsuliyyəti daşıyırlar. Belə ki,  hüquqlarınızın müdafiəsi üçün məhkəməyə müraciət etmək hüququnuz da var. Məhkəməyə təqdim etdiyiniz iddia tələbinizdə həm maddi zərərin (silinən pulun), həm də sizə dəymiş mənəvi zərərin ödənilməsini tələb edə bilərsiniz. 

Qeyd edək ki, istehlakçılar hüquqlarının pozulması barədə qaldırdıqları iddialara görə dövlət rüsumu verməkdən azaddırlar.

Unutmayın ki, bu məsələdə israrlı olmağınız təkcə öz vəsaitinizi geri qaytarmaq deyil, həm də gələcəkdə belə pozuntuların qarşısını almaq baxımından əhəmiyyətlidir.

Sualları cavablandırdı:

Paşa SƏFƏROV,

Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü