24 Oktyabr 2026 09:50
2489
Hüquq məsləhəti
A- A+
Bilmək istəyirəm

Bilmək istəyirəm


- Onlayn mağazadan aldığım mal keyfiyyətli olsa belə, onu 14 gün ərzində fikrimi dəyişərək qaytara bilərəm? Hansı mallar qaytarıla bilməz?


Aliyə MƏCİDLİ,

Şəmkir rayonu


- Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 15-ci maddəsinə əsasən, lazımi keyfiyyətli qeyri-qida malı öz formasına, ölçüsünə, fasonuna, rənginə görə istehlakçıya yaramadıqda və ya digər səbəblərdən təyinatı üzrə istifadə oluna bilmədikdə, istehlakçının onu alındığı yerdə uyğun mala dəyişdirmək hüququ vardır. 

İstehlakçı malın alınma günü sayılmamaq şərti ilə, 14 gün ərzində həmin malı lazımi keyfiyyətli mala dəyişdirə bilər. Pərakəndə satılan malın dəyişdirilməsi üçün satıcı tərəfindən daha uzun müddət elan edilə bilər. İstehlakçı tərəfindən əldə edilmiş lazımi keyfiyyətli mal istifadə olunmayıbsa və onun əmtəə görünüşü, istehlak xassələri, plombu, yarlığı, həmçinin mal və yaxud kassa qəbzi və ya ona mal ilə birlikdə verilmiş digər sənədləri saxlanılıbsa, bu hallarda o dəyişdirilə bilər.

Bu norma onlayn (məsafədən) ticarətə də eyni qaydada şamil olunur. Ancaq keyfiyyətli malın dəyişdirilməsi və ya geri qaytarılması üçün mütləq 3 əsas hüquqi şərt gözlənilməlidir:

1. Mal istifadə olunmamış olmalıdır (onun əmtəə görünüşü, istehlak xassələri, plombları, yarlıqları saxlanmalıdır);

2. Ödəniş sənədi olmalıdır (malın həmin satıcıdan alınmasını sübut edən kassa çeki, elektron qəbz və ya bank köçürmə çıxarışı təqdim edilməlidir);

3. Mal qaytarıla bilən olmalıdır.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 21 may 1998-ci il tarixli 114 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikası ərazisində pərakəndə ticarət obyektlərində dəyişdirilməli olmayan malların" siyahısına uyğun olaraq, aşağıdakı mallar dəyişdirilmir:

1. Qızıl və qızıl məmulatları.

2. Qiymətli və yarımqiymətli metallardan, daşlardan hazırlanmış məmulatlar.

3. İstehsal qüsurları istisna olmaqla bütün növ parçalar və ölçü ilə satılan bəzi mallar (lentlər, tesmalar, haşiyələr).

4. Parfümer-kosmetika malları.

5. Kişi, qadın və uşaq çimərlik paltarları.

6. Bağça yaşlı və yeni doğulan uşaqlar üçün alt paltarları.

7. Məişət-kimyası malları.

8. Şəxsi gigiyena əşyaları (diş fırçaları, daraqlar, biqudilər və s.).

9. Uşaq oyuncaqları.

10. İstehsal qüsurları istisna olmaqla istifadə edilmiş, üzərində yarlıklar olmayan kişi, qadın və uşaq corabları, alt paltarları.

11. Qida üçün plastmasdan hazırlanmış məmulatlar.

12. Dəyəri ödənilmiş və mağazadan çıxarılmış (yararlılıq müddəti ərzində) qida məhsulları.

Onlayn alış-verişdə kuryer malı gətirdikdə malın qutusu (bağlaması) zədələnmədən, sadəcə baxış keçirilibsə və mal yuxarıdakı istisnalara daxil deyilsə, satıcı "onlayn satılan mal geri qaytarılmır" deyə imtina edə bilməz. Belə imtina qanunsuzdur.

Nəzərə almaq lazımdır ki, qarşılaşdığınız məsələyə tək qanunla deyil, cəmiyyətdəki müqavilə intizamı, istehlak mədəniyyəti və qarşılıqlı etimad prizmasından baxdıqda bir neçə mühüm sosial məqam ortaya çıxır. İlk növbədə onlayn ticarətin fiziki təmasın olmadığı, etibara və vicdanlılığa söykənən bir sahə olması diqqətdən yayınmamalıdır. İstehlakçıya müəyyən hüquq verilsə də, bu hüquqdan mümkün qədər insafla istifadə olunmalıdır. Malı istifadə edib, məsələn, bir tədbirdə geyinib sonra "bəyənmədim" deyə qaytarmaq hüquqdan sui-istifadədir və qarşı tərəfin (sahibkarın) əməyinə zərər vurur.

Bundan başqa, onlayn platformalarda fəaliyyət göstərən ticarətçilərin böyük hissəsi kiçik və orta biznes nümayəndələridir. İstehlakçının hər fikrini dəyişməsi satıcı üçün çatdırılma, qablaşdırma və digər xərclər deməkdir. Bu səbəblə, sosial məsuliyyət tələb edir ki, onlayn sifariş verərkən ölçülərə, təsvirlərə və ehtiyacınıza daha diqqətlə yanaşasınız.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 3 aprel 2014-cü il tarixli 94 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında ticarət, ictimai iaşə, məişət və digər növ xidmət" Qaydalarının 5.51-ci bəndinə əsasən, satıcıda dəyişdirilmək üçün uyğun mal olmadıqda, istehlakçı əldə etdiyi malı satıcıya qaytara, mal üçün ödədiyi pulu geri ala və ya analoji mal ticarət obyektinə daxil olan kimi dəyişdirə bilər. Satıcı dəyişdirilməsi tələb olunan qeyri-qida məhsulunun satışa daxil olması haqqında istehlakçını məlumatlandırmalıdır. Mal işlədilməmişdirsə, onun istehlak xassələri, əmtəə görünüşü, plombu, yarlığı qorunub saxlanılmışdırsa və həmin satıcıdan alındığına dair sübutlar vardırsa, istehlakçının malın dəyişdirilməsi və ya qaytarılması tələbi ödənilir.

Həmçinin qaydaların 5.61-ci bəndinə görə, istehlakçının malı dəyişmək tələbi mal olduqda dərhal yerinə yetirilməli, zərurət olduqda onun keyfiyyəti müvafiq tələb verilən andan 14 gün müddətində yoxlanılmalı və ya tərəflər arasında razılaşdırılmış müddətdə dəyişdirilməlidir.

Nəticə olaraq, bəli, qaytara bilərsiniz. Lakin bu hüquq həm qanunun çərçivələrinə (istisna mallar və istifadə olunmamaq şərti), həm də cəmiyyətdəki qarşılıqlı hörmət və dürüstlük prinsiplərinə uyğun icra olunmalıdır. 


Sualı cavablandırdı:

Paşa SƏFƏROV,

Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri yüksələn xətlə inkişaf edir

13:46
22 Noyabr

Livan Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri General Jozef Auna  

12:50
22 Noyabr

Azərbaycanda sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

12:28
22 Noyabr

Zəfər və inkişaf yolunun siyasi avanqardı: Yeni Azərbaycan Partiyası

10:57
22 Noyabr

Gəncədə YAP-ın yaradılmasının 34-cü ildönümü qeyd olunub

10:43
22 Noyabr

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri yeni mərhələdə

10:34
22 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama səfəri ilə bağlı daha bir videoçarx paylaşılıb VİDEO

23:39
21 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

22:13
21 Noyabr

Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonası açılıb

21:56
21 Noyabr

ABŞ Milada qədər Ukrayna və Rusiya arasında yeni sülh danışıqları təşkil etməyi planlaşdırır  

19:36
21 Noyabr

Yeni Dehlidə Azərbaycan-Nepal mədəni əməkdaşlığı müzakirə olunub  

18:21
21 Noyabr

Adil Kərimli Hindistanın mədəniyyət və turizm naziri ilə görüşüb  

17:31
21 Noyabr

Volodimir Zelenski: Rusiya Ukraynanın körpülərinə yüzdən çox hücum edib  

17:22
21 Noyabr

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

16:38
21 Noyabr

Bakıda Kəlağayı Festivalının açılışı olub 

15:43
21 Noyabr

Azərbaycanın və Vyetnamın birinci xanımları Hanoyda İrs Evində olublar

15:31
21 Noyabr

Prezident: Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq 

15:03
21 Noyabr

Prezident İlham Əliyev: Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır 

14:59
21 Noyabr

Vyetnam Prezidenti: Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq 

14:53
21 Noyabr

To Lam: Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur VİDEO  

14:51
21 Noyabr

Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib

14:47
21 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!