Bilmək istəyirəm

- Mən rayon qeydiyyatındayam, amma Bakıda yaşayıram. Bilmək istəyirəm: yaşadığım yer üzrə poliklinikadan tibbi xidmət almaq hüququm varmı, yoxsa qeydiyyat yeri üzrə müraciət etməliyəm?

Kifayət ORUCOVA,

Bakı şəhəri

- Sualınızın cavabı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 17.03.2020-ci il tarixli 92 saylı qərarı ilə təsdiq olunmuş "Sığortaolunanların ilkin tibbi-sanitariya yardımı üzrə dövlət tibb müəssisəsinə təhkimolunma Qaydası" ilə tənzimlənir. Qaydalara əsasən, sığortaolunan (sağlamlığı icbari qaydada sığortalanmış fiziki şəxs) yaşadığı ərazi tibb müəssisəsinə müraciət edə bilər. Yaşayış yeri dedikdə sığortaolunanın "Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən yaşayış yeri və ya olduğu yerin ünvanı üzrə inzibati ərazi vahidi (rayon, şəhər, şəhər rayonlara bölündükdə - şəhər rayonu) başa düşülür.

Beləliklə, əgər siz qeydiyyat ünvanında yaşamırsınızsa, adıçəkilən qanuna müvafiq qaydada olduğunuz yer üzrə qeydiyyata düşməlisiniz. Bundan sonra həmin ərazidəki tibb müəssisəsinə təhkim olunmalısınız. Bunun üçün olduğunuz yerin tibb müəssisəsinə təhkim olunmaq barədə ərizə ilə müraciət etməlisiniz. Həmin ərizəyə şəxsiyyətinizi təsdiq edən sənədi və olduğunuz ünvan üzrə qeydiyyata dair sənədi (olduğunuz yer üzrə arayış) əlavə etməlisiniz. 

Siz rəsmi dövlət mobil portalı olan "E-polis" proqram təminatı vasitəsilə də olduğunuz yer üzrə qeydiyyata düşə bilər və həmin portaldan arayış əldə edə bilərsiniz.

Yuxarıda qeyd olunan sadə prosedurları etdikdən sonra siz daimi yaşayış qeydiyyatı üzrə deyil, olduğunuz yerin tibb müəssisəsinə müraciət edərək tibbi xidmətlərdən yararlana bilərsiniz.

- Qızımın 5 və 9 yaşlarında iki uşağı var, özü də gözündəki problemlə əlaqədar III qrup əlildir. Əmək məzuniyyətinə çıxanda ona 42 təqvim günü veriblər. Nə əmək stajı, nə də ki, iki azyaşlı uşağı olması nəzərə alınmayıb.  Deyiblər ki, əlavə məzuniyyət düşmür. Bu, qanunazidd deyilmi?  Bir də bilmək istəyirəm: iş ili nə deməkdir və məzuniyyət vaxtı bu dövr necə götürülür?

Şölə AXUNDZADƏ,

Bakı şəhəri

- Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 119-cu maddəsinin 2-ci hissəsinə əsasən, əlilliyin qrupundan, səbəbindən və müddətindən asılı olmayaraq işləyən əlillərə əmək məzuniyyəti 42 təqvim günündən az olmayaraq verilir. Əmək Məcəlləsinin 118, 119, 120 və 121-ci maddələrində göstərilən işçilərə məcəllənin 116-cı maddəsinin 3-cü hissəsinə uyğun olaraq, əmək stajına görə (o cümlədən əmək şəraitinə görə), eləcə də 117-ci maddəsinin 4-ci hissəsinə müvafiq qaydada 14 yaşınadək iki və daha çox uşağa görə əlavə məzuniyyət tətbiq olunmur. Yəni qızınıza  Əmək Məcəlləsinin 119-cu maddəsinin 2-ci hissəsinə uyğun əlilliyi olan işçi kimi 42 təqvim günü əmək məzuniyyəti verildiyi üçün  həmin məcəllənin 116 və  117-ci maddələrinin I hissəsində müəyyən edilmiş əlavə məzuniyyətlərin verilməsi qanunla nəzərdə tutulmayıb. Odur ki, qüvvədə olan əmək qanunvericiliyinin şərtlərinə görə, qızınıza əmək məzuniyyəti qanunamüvafiq qaydada verilib. 

Sualınızın ikinci hissəsinə gəldikdə qeyd etməliyik ki, sənədləşdirmə işlərində "iş ili" və "təqvim ili" terminlərindən geniş istifadə olunur. Amma bəzən təcrübədə bu terminlər qarışdırılır və ya yanlış anlaşılır. 

Nəzərinizə çatdırırıq ki, əmək məzuniyyəti iş ilinə görə müəyyən olunur. Əmək Məcəlləsinin 113-cü maddəsinin 3-cü hissəsində nəzərdə tutulan qaydada iş ili işçinin işə götürüldüyü gündən başlayır və növbəti ilin həmin günü başa çatır. Misal üçün, tutaq ki, qızınız 17 may 2024-ci il tarixdə işə qəbul olunub. Bu halda qızınızın iş ili 17 may 2025-cı il tarixdə tamamlanır. Onun iş ili 17.05.2024-7.05.2025-ci il kimi qeyd olunacaq. 

Təqvim ili isə yanvar ayının 1-dən başlayır və dekabr ayının 31-də bitir. 

Əlavə edək ki, məzuniyyət təqvim günləri ilə hesablanır və Əmək Məcəlləsinin 114-cü maddəsinə əsasən, yalnız iş günü hesab edilməyən bayram günləri məzuniyyətin təqvim günlərinə daxil edilmir və həmin günlər üçün məzuniyyət haqqı ödənilmir.

Sualları cavablandırdı:

Fərhad NƏCƏFOV,

Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü