Ana südü spesifik bir məhsuldur, yəni minilliklər boyu körpənin hər inkişaf mərhələsindəki ehtiyaclarına uyğun şəkildə formalaşıb. Zülal, yağ və karbohidratların nisbəti hələ yetkinləşməmiş həzm sisteminə uyğun tənzimlənir. Buna görə də qida maddələri bağırsaq və böyrəklərə minimal yük yaradaraq səmərəli mənimsənilir. Məsələn, süd zərdabı ilə kazeinin nisbəti südün laxtasını yumşaq və asan həzm olunan edir, yağın tərkibi isə uzunzəncirli doymamış yağ turşuları ilə zəngin olduğundan ilk aylarda beyin və gözün torlu qişasının sürətli inkişafını dəstəkləyir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirləri Səhiyyə Nazirliyinin K.Y. Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun pediatrı Sevinc Mehdiyeva səsləndirib.
Pediatr qeyd edib ki, ana südü sadəcə qida maddələrinin daşıyıcısı deyil: “Bu, canlı bir maye kimi anticisimləri, canlı ağ qan hüceyrələrini, fermentləri, hormonları və böyümə amillərini özündə saxlayır ki, bunların heç birinə süni qarışıqda rast gəlinə bilməz. Hətta bir dəfə əmizdirmə zamanı belə ana südünün tərkibi dəyişir və gün ərzində fərqlənir. Əmizdirmənin sonuna doğru daha yağlı olur, immun tərkibi isə ana və körpənin qarşılaşdığı patogenlərə uyğun tənzimlənir. Buna görə də ana südü yalnız qida deyil, yenidoğulmuş körpənin böyüməsini, immun sistemini və bağırsağın inkişafını dəstəkləyən dinamik bioloji mayedir. Ana südü yalnız qida və immunoloji müdafiə vasitəsi deyil, həm də bioloji informasiya daşıyıcısıdır. Müasir tədqiqatlar göstərir ki, ana südünün tərkibində müxtəlif genetik materiallar, o cümlədən mikroRNT-lər, messenger RNT-lər, hüceyrədənkənar vezikullar və canlı ana hüceyrələri mövcuddur. Bu komponentlər körpənin immun sisteminin inkişafında, hüceyrə fəaliyyətinin tənzimlənməsində və gen ekspressiyasına təsir göstərən epigenetik proseslərdə müəyyən rol oynaya bilər”.
Sevinc Mehdiyeva bildirib ki, ana südü vasitəsilə ötürülən bioloji siqnallar ana ilə körpə arasında molekulyar səviyyədə ünsiyyət formalarından biri hesab edilir. “Xüsusilə, südün tərkibindəki mikroRNT-lərin bəzi genlərin aktivliyini tənzimləyərək immun cavabın formalaşmasına və inkişaf proseslərinə təsir göstərə biləcəyi irəli sürülüb. Bununla belə, bu mexanizmlərin insan sağlamlığına uzunmüddətli təsirlərinin tam aydınlaşdırılması üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var. Beləliklə, ana südü yalnız enerji və qida maddələrinin mənbəyi deyil, həm də körpənin inkişafına təsir göstərə bilən mürəkkəb bioloji və genetik informasiya daşıyıcısı kimi qiymətləndirilir”,- deyə o diqqətə çatdırıb.
Bildirək ki, avqustun 1-7-si Ümumdünya Ana Südü ilə Qidalandırma Həftəsi kimi qeyd olunur.
