04 Avqust 2026 14:52
1293
Elm və texnika
A- A+
İnsan ömrünün maksimum həddi hesablanıb

İnsan ömrünün maksimum həddi hesablanıb


Alimlər yaşlanma ilə bağlı xəstəliklərin kökü kəsiləcəyi halda insan ömrünün maksimum nə qədər ola biləcəyini riyazi modellərlə hesablayıblar. 

“The İndependent” nəşrinin məlumatına görə, tədqiqatlara əsasən, xərçəng və demensiya kimi xəstəliklər aradan qaldırılsa belə, genetik faktorlar ömrü müəyyən bir sərhəddə saxlayır.

Rusiya Skolkovo Elm və Texnologiya İnstitutunun alimləri tərəfindən aparılan və “npj Aging” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, hüceyrə bölünməsi zamanı DNT-də toplanan təsadüfi “bədən mutasiyaları” insan ömrünü məhdudlaşdıran əsas amildir. Yaşlanma ilə bağlı bütün xəstəliklər və hüceyrə köhnəlməsi yox edilsəydi, insan ömrü yalnız qəza və infeksiya kimi xarici faktorlardan asılı qalar və orta hesabla 1759 ilə çata bilərdi. Yalnız bədən mutasiyalarının təsiri nəzərə alındıqda, bu göstərici 1759 ildən 156 ilə düşür. Bütün mühüm orqanların fəaliyyəti hesaba qatıldıqda isə insanın maksimum orta ömrü 146 ilə 194 il arasında dəyişir. Bu da inkişaf etmiş ölkələrdəki mövcud orta ömür göstəricisindən təxminən iki dəfə çoxdur.

Araşdırma nəticəsində məlum olub ki, dəri və qaraciyər kimi toxumalar qoca hüceyrələri daim yeniləyə bilir. Lakin ürək və beyindəki hüceyrələrin böyük hissəsi uzun müddət yenilənmədən qaldığı üçün illər keçdikcə özündə mutasiya toplayır. İnsan ömrünün əsas limitini də məhz bu uzunömürlü hüceyrələr müəyyən edir.

Qeyd edək ki, bu tədqiqat yaşlanma proseslərini anlamaq üçün aparılmış riyazi təcrübədir və uzunömürlülük sahəsindəki yeni strategiyalara işıq tutacaq.


Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”


Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Xalq artisti Tofiq Bakıxanovla vida mərasimi sabah Təzə Pir məscidində olacaq

21:44
24 Avqust

Dünya okeanlarında temperatur rekord həddə çatıb

21:09
24 Avqust

Leyla Əliyeva ilk Buxara Biennalesinin əsərləri ilə tanış olub 

20:40
24 Avqust

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri başa çatıb

19:57
24 Avqust

Nazir: Azərbaycan-Özbəkistan sənədləri mühüm layihələrin icrası baxımından əhəmiyyət daşıyır

18:51
24 Avqust

Şuşa şəhərində keçmiş məcburi köçkünlərin müraciətləri dinlənilib

18:07
24 Avqust

“LaGazetteaz” Prezident İlham Əliyevin Özbəkistan səfərinin mühüm məqamlarını işıqlandırıb

18:01
24 Avqust

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri sərgi fəaliyyətində də öz əksini tapır

17:54
24 Avqust

Özbək professor: Elm və təhsil xalqlarımızı birləşdirən ən dayanıqlı körpülərdən birinə çevriləcək  

17:46
24 Avqust

DSMF Tovuzda ictimai dinləmə təşkil edib

17:17
24 Avqust

“ASAN xidmət” və Özbəkistanın Dövlət Xidmətləri mərkəzləri arasında təcrübə mübadiləsi aparılacaq  

17:15
24 Avqust

Özbəkistanlı deputat : Azərbaycanla münasibətlərimiz konkret imkanlar diplomatiyasına keçid edir

17:13
24 Avqust

Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Türkiyə regionda sabitliyi pozmaq cəhdlərinin əleyhinədir

16:53
24 Avqust

Azərbaycan ilə Özbəkistanın prezidentləri və birinci xanımları Buxara şəhərindəki “Poyi-Kalon” kompleksi ilə tanış olublar

16:49
24 Avqust

Buxara şəhərində “Ark” qalası ilə tanışlıq

16:41
24 Avqust

Azərbaycan ilə Özbəkistanın prezidentləri və birinci xanımları Buxarada İsmayıl Samani türbəsi ilə tanış olublar YENİLƏNİB  

16:41
24 Avqust

“Yanardağ” qoruğunu ən çox hansı ölkələrin vətəndaşları ziyarət edib?

16:27
24 Avqust

Azərbaycan və Özbəkistan: ikitərəfli münasibətlərdən müttəfiqliyə və əbədi dostluğa

15:59
24 Avqust

Azərbaycanlı alimlər dezinformasiyanın aşkarlanması üçün süni intellektə əsaslanan yeni üsul işləyiblər  

15:57
24 Avqust

Humanoid robot 100 metr məsafədə yeni rekord əldə edib

15:57
24 Avqust

Metroda bir qapı daha açıldı: M1-də sərnişinlər daha az gözləyəcək

15:52
24 Avqust

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!