Həssas qruplara aid uşaqlar Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyindəki Sosial Xidmətlər Agentliyi tərəfindən reabilitasiyayönümlü sosial xidmətlərlə əhatə olunurlar. Müəssisə əsaslı qayğıya alternativ sosial xidmətin - himayədar ailə qayğı modelinin yaradılması, müəssisələrdə yaşayan uşaqların ailə mühitində yaşamasını təmin etmək üçün həyata keçirilən reinteqrasiya tədbirləri, eləcə də digər mühüm sosial layihələr baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Prezident İlham Əliyevin fərmanı ilə 1 noyabr 2019-cu ildən övladlığagötürmə sahəsində idarəetmə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə həvalə olunub. Ötən müddətdə 726 uşaq övladlığa verilib. Onlardan 363 nəfəri oğlan, 363 nəfəri qızdır. Uşaqların övladlığa verildiyi ailələrdə vəziyyətinin öyrənilməsi üçün onlar 18 yaşına çatanadək övladlığagötürmənin birinci ilində hər rüb, növbəti illərdə isə ildə bir dəfə olmaqla monitorinqlər aparılır.
Uşaqlara qayğı sisteminin dünyada geniş yayılmış nümunələrindən biri olan "Himayədar ailə" qayğı modeli ölkəmizdə də tətbiq edilir. Ailədə yaşamaq, böyümək, tərbiyə olunmaq uşağın əsas hüquqlarıdır. "Himayədar ailə" qayğı modeli də valideynlərini itirmiş, valideyn himayəsindən məhrum olmuş, valideynləri tərəfindən müəssisəyə qoyulmuş uşaqların himayədar ailələrə verilməsi ilə dövlət nəzarəti altında ailə mühitində yaşamalarına və inkişafına şərait yaradır. Ötən dövrdə 45 uşaq himayədar ailələrə verilib.
Dövlət uşaq müəssisələrindəki uşaqların ailələrinə qayıdışı üçün reinteqrasiya tədbirlərinə də xüsusi önəm verir. Agentlik fəaliyyətə başladığı vaxtdan ötən dövr ərzində həyata keçirilən reinteqrasiya tədbirləri nəticəsində 715 uşağın müəssisələrdən ailələrinə qayıdışı təmin olunub.
Sosial Xidmətlər Agentliyinin sosial xidmət müəssisələrinin nəzdində yaradılan üç daimi Günərzi Qayğı mərkəzinin də məqsədi həssas qruplara aid uşaqların ailə mühitində yaşamasının təmin edilməsi və zəruri sosial xidmətlərlə əhatə olunmasıdır. Abşeron, Pirallahı və Xəzər rayonları ərazisində yerləşən mərkəzlərdə bu günədək xüsusi qayğıya ehtiyacı olan 65 uşaq bir sıra sosial-reabilitasiya xidmətlərinə cəlb edilib.
Ailəəsaslı həmin yarımstasionar sosial xidmət müəssisələrində uşaqların sosial-psixoloji və sosial-pedaqoji qiymətləndirilməsi həyata keçirilir. Uşaqlar və ailələri fərdi inkişaf planına əsasən, müxtəlif təlimlərə cəlb edilir, onların cəmiyyətə inteqrasiyasının təmin olunması, ailələri ilə birgə asudə vaxtlarının təşkili, valideynlik bacarıqlarının artırılması üçün müxtəlif tədbirlər görülür. Günərzi Qayğı mərkəzlərində şəxslərin psixo-sosial reabilitasiyası, fərdi və qrup işlərinə cəlb olunması, idman, rəqs, musiqi və digər məşğələlərə, müxtəlif tədbirlərə qoşulmaları üçün də hər cür şərait yaradılıb.
Agentliyin sifarişi ilə icra olunan layihələr əsasında ölkəmizin bölgələrində də 30 Günərzi Qayğı mərkəzi fəaliyyət göstərir. Bu mərkəzlərdə həssas qruplara aid, o cümlədən əlilliyi olan uşaqların korreksiya, abilitasiya, reabilitasiya və s. xidmətlərlə, psixoloji dəstəklə təminatı həyata keçirilir. Ümumilikdə 900 uşaq bu mərkəzlərin xidmətləri ilə əhatə olunub. Müxtəlif dərnəklər vasitəsilə onlarda özünəxidmət qabiliyyətlərinin artırılması və təxəyyüllərinin inkişafı üçün də işlər aparılır. Günərzi Qayğı mərkəzlərinin məqsədi həssas qruplardan olan uşaqların dövlət uşaq müəssisələrinə düşməsinin qarşısının alınması, çətin həyat şəraitində olan uşaqların və ailələrin sosial xidmətlərə çıxışının təmin edilməsidir.
Rüstəm KAMAL,
"Azərbaycan"
