17 Avqust 2022 09:29
169
CƏMİYYƏT

Alimlər yağışın ətrinə dair tədqiqat aparıblar

Yayın ən isti günündə leysan yağışı yüngül təravət ətri və sərinlik yaradır. Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, məsələ təkcə sərinlikdə deyil, burada kimyəvi proseslərin də yeri var. “Ekspress” yazır ki, alimlər onilliklər boyu güclü leysandan sonra havanın ətrini tədqiq edərək bu qənaətə gəliblər.

AZƏRTAC xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, elmi dairələrdə yağışın ətri Petrikor adlandırılır. Yunanca “petra” daş, “ichor” isə mifologiyada tanrıların və ölməzlərin damarlarından axan qızılı rəngdə maye mənasını verir.

İlk dəfə “yağış ətri” tərifi 1964-cü ildə avstraliyalı alimlər İzabel Bear və Roderik Tomas tərəfindən verilib. Onlar belə qənaətə gəliblər ki, isti müşk ətri bakteriyaların səbəb olduğu kimyəvi reaksiya nəticəsində əmələ gəlir. İsti şüalara və su buxarına məruz qalmış dağ süxurları, həmçinin torpaqda olan sarı yağ ifraz edir. Daha sonra müəyyən edilib ki, bu, quru torpaqda bitkilərin ifraz etdiyi yağlardır, həmçinin bakteriyaların ifraz etdiyi kimyəvi maddələrdən başqa bir şey deyil. Sonuncular, öz növbəsində, geosmin adlı molekul yaradır.

Leysan yağışı yağmağa başlayanda eyni kimyəvi proses baş verir: yağış damcıları tərkibində geosmin olan hava qabarcıqlarını udur. Daha sonra hava qabarcıqları partlayır və kiçik hissəciklər havaya dağılır. Bundan əlavə, həddindən artıq nəmlik molekulların hissəciklərinin daşların və torpağın məsamələrində qalmasına kömək edir - məhz bu hissəcikləri də biz “yağış ətri” adlandırırıq.

İzabel Bear və Roderik Tomas araşdırmalar nəticəsində yağış ətrini niyə bu qədər xoşladığımızı da müəyyən ediblər. Məlum olub ki, insan burnu geosminə qarşı həddindən artıq həssasdır və onu hətta mikro konsentrasiyalarda – milyard : 0,4 hissə nisbətdə də hiss edə bilir. Məhz buna görə də Petrikor hələ 1960-cı illərdə ətriyyat kompozisiyalarında populyarlaşdı və bu gün də fəal şəkildə ondan istifadə olunur.

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

DİQQƏT ÇƏKƏNLƏR

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!

TƏQVİM / ARXİV

Video