Sustainable Fitch beynəlxalq reytinq agentliyi SOCAR-ın ESG qiymətləndirməsini (environmental - ətraf mühit, social - sosial məsuliyyət və governance - korporativ idarəetmə) 43 bala yüksəldib. Reytinq səviyyəsi dəyişməz qalsa da, əldə olunan nəticə şirkətin ekoloji məsuliyyət, sosial siyasət və korporativ idarəetmə sahələrində həyata keçirdiyi təkmilləşdirmələrin göstəricisi kimi diqqət çəkir.
Bu gün dünyada şirkətlərin uğuru yalnız maliyyə göstəriciləri, istehsal həcmi və iqtisadi cəhətdən səmərəli olub-olmaması ilə ölçülmür. Ətraf mühitin qorunması, sosial məsuliyyət və şəffaf idarəetmə prinsiplərinə sadiqlik də fəaliyyətin əsas meyarları sırasında yer alır. Odur ki, SOCAR-ın ESG göstəricisinin 41 baldan 43 bala yüksəlməsi şirkətin dayanıqlı inkişaf istiqamətində atdığı addımların qiymətləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Məlumat üçün bildirək ki, Sustainable Fitch 2021-ci ildə Fitch Group tərəfindən yaradılıb. Qurum investorların, maliyyə institutlarının və şirkətlərin dayanıqlı inkişafla bağlı qərarlarını dəstəkləmək, ESG göstəricilərinin qiymətləndirilməsində şəffaflığı və müqayisəolunma imkanlarını artırmaq məqsədi daşıyır. Fitch Group 1913-cü ildə yaradılmış beynəlxalq maliyyə təhlili qrupudur. Baş ofisləri Nyu York və Londonda yerləşir. ABŞ-nin Hearst Corporation şirkətinə məxsus olan qrup kredit reytinqləri, maliyyə təhlili və risklərin qiymətləndirilməsi sahəsində fəaliyyət göstərir. Fitch Group-a daxil olan Fitch Ratings kredit reytinqlərinin müəyyənləşdirilməsi ilə məşğul olur. Sustainable Fitch isə şirkətlərin ekoloji, sosial və korporativ idarəetmə (ESG) göstəricilərini qiymətləndirir. SOCAR-ın ESG göstəriciləri məhz Sustainable Fitch tərəfindən qiymətləndirilir.
Məlumdur ki, enerji bazarında fəaliyyət göstərən şirkətlər üçün şəffaflıq və etibarlı hesabatlılıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ona görə də beynəlxalq investorlar və maliyyə institutları qərar qəbul edərkən şirkətlərin iqtisadi nəticələri ilə yanaşı, ESG göstəricilərini də nəzərə alırlar. SOCAR-ın ESG məlumatlarının açıqlanmasını genişləndirməsi və hesabatlılıq prosesində aparıcı beynəlxalq standart və təcrübələrə istinad etməsi bu baxımdan müsbətdir.
Neft-qaz sektoru iqlim dəyişmələri və ətraf mühitin qorunması ilə bağlı çağırışların ən çox müzakirə olunduğu sahələrdəndir - bu, danılmaz faktdır. İstixana qazı emissiyalarının azaldılması, təbii resurslardan səmərəli istifadə və ekoloji təsirlərin idarə olunması enerji şirkətlərindən sistemli və uzunmüddətli yanaşma tələb edir. Sustainable Fitch-in qiymətləndirməsində SOCAR-ın istixana qazı emissiyalarının azaldılması və ətraf mühitə təsirin idarə olunması sahəsində fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi də qeyd edilib. Bu istiqamətdə görülən işlər şirkətin ekoloji risklərə daha sistemli yanaşmasının və dekarbonizasiya gündəliyinə diqqətinin göstəricisidir.
Sosial məsuliyyətə gəlincə isə bu istiqamət dayanıqlı inkişafın əsas tərkib hissələrindən biri hesab olunur. İnsan hüquqlarının qorunması, əmək münasibətlərinin beynəlxalq standartlara uyğun idarə edilməsi və yerli icmaların dəstəklənməsi şirkətin cəmiyyət qarşısında məsuliyyətinin əsas elementləridir. Sustainable Fitch-in qiymətləndirməsində SOCAR-ın bu sahələr üzrə korporativ yanaşmaları və yerli icmalara dəstək təşəbbüsləri müsbət məqamlar kimi qeyd olunub.
Korporativ idarəetmənin səmərəliliyi şirkətin dayanıqlı fəaliyyətində mühüm rol oynadığı üçün SOCAR-ın qiymətləndirilməsi zamanı müstəqil auditor rəyləri, ikipilləli idarəetmə strukturu və ISO 31000 standartına əsaslanan risklərin idarə edilməsi sistemi nəzərə alınıb. Bu, şirkətə maliyyə, əməliyyat və ekoloji riskləri vaxtında müəyyənləşdirməyə, düzgün qərarlar qəbul etməyə və mümkün çətinliklərə hazır olmağa imkan verir.
SOCAR-ın ESG göstəricisinin 41 baldan 43 bala yüksəlməsi ilk baxışdan bəlkə də kiçik dəyişiklik kimi görünə bilər. Amma bu faktın SOCAR üçün əhəmiyyəti böyükdür. Beynəlxalq reytinq agentliyinin qiymətləndirməsi SOCAR-ın ESG idarəetməsinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində müəyyən irəliləyiş əldə etdiyinin göstəricisidir. Onu da qeyd etmək vacibdir ki, ESG reytinqi ənənəvi kredit reytinqi ilə eyni deyil. ESG qiymətləndirməsi, sadəcə, şirkətin dayanıqlılıq göstəricilərinə və ətraf mühitə, eləcə də cəmiyyətə təsirinə yönəlir. Özlüyündə şirkətin borclarını ödəmək qabiliyyətinə verilən qiymət hesab edilmir.
Göründüyü kimi, SOCAR-ın ESG göstəricisinin yüksəlməsi şirkətin ekoloji məsuliyyət, sosial siyasət və korporativ idarəetmə sahələrində fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi baxımından müsbət nəticədir. Reytinq səviyyəsinin belə qalması qarşıda görüləsi əlavə işlərin də olduğundan xəbər verir. Gələcəkdə ESG məlumatlarının açıqlanmasının genişləndirilməsi, ekoloji göstəricilərin yaxşılaşdırılması və podratçılarla bağlı şəffaflığın artırılması bu istiqamətdə irəliləyişə töhfə verə bilər.
Dayanıqlı inkişaf müasir enerji şirkətləri üçün yalnız zərurət deyil, həm də uzunmüddətli fəaliyyətin vacib şərtidir. SOCAR-ın bu sahədə əldə etdiyi nəticələrin davamlı olması isə müəyyən edilmiş hədəflərin ardıcıl həyata keçirilməsindən, şəffaf hesabatlılığın gücləndirilməsindən və beynəlxalq təcrübələrin tətbiqindən asılıdır.
Züleyxa ƏLİYEVA,
"Azərbaycan"
