Prezident İlham Əliyevin 27 oktyabr 2026-cı ildə Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda çıxışı Azərbaycanın inkişaf yolunu, milli dəyərlərini və beynəlxalq siyasətdə tutduğu mövqeyi aydın şəkildə ortaya qoydu. Çıxışda ölkəmizin multikulturalizm ənənələri, ərazi bütövlüyünün bərpası, beynəlxalq münasibətlərdə ədalət və bərabərlik məsələləri ön plana çəkildi.
Forumun 100-dən artıq ölkədən nümayəndələri bir araya gətirməsi Azərbaycanın mədəniyyətlərarası dialoq sahəsində qazandığı mövqenin göstəricisidir. Azərbaycan bu platforma vasitəsilə müxtəlif xalqlar və dinlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın güclənməsinə töhfə verir. Bu, ölkəmizin yalnız coğrafi baxımdan deyil, siyasi və mədəni baxımdan da Şərqlə Qərb arasında körpü rolunu oynadığını göstərir.
Azərbaycanın multikulturalizm modeli uzun illər ərzində formalaşmış tarixi ənənələrə əsaslanır. Müxtəlif etnik və dini qrupların nümayəndələrinin birgə yaşaması, onların hüquq və azadlıqlarının Konstitusiya ilə qorunması cəmiyyətimizdə qarşılıqlı hörmət mühitinin yaranmasına xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycançılıq ideologiyasına xüsusi diqqət yetirməsi də bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Azərbaycançılıq insanları etnik və dini fərqlərindən asılı olmayaraq vahid dövlət, Vətən və milli maraqlar ətrafında birləşdirən əsas ideoloji dəyərdir.
Vətən müharibəsində xalqımızın nümayiş etdirdiyi birlik bunun ən aydın nümunəsidir. Müxtəlif xalqların və etnik qrupların nümayəndələri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda eyni məqsəd ətrafında birləşdilər. Bu təcrübə göstərdi ki, milli həmrəylik yalnız tarixi ənənə deyil, həm də dövlətin gücünü müəyyən edən mühüm amildir.
Prezidentin ideoloji risklərlə bağlı fikirləri də müasir dövrün reallıqları baxımından diqqət çəkir. Bu gün dövlətlərin təhlükəsizliyi yalnız hərbi güclə təmin olunmur. Milli kimliyin qorunması, cəmiyyətdə birliyin saxlanılması və xarici təsirlərə qarşı dayanıqlılıq da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə milli dəyərlərin qorunması dövlət siyasətinin vacib istiqamətlərindən biri olaraq qalır.
Çıxışın əsas mövzularından biri Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyi idi. Dövlət başçısı xatırlatdı ki, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi və Ermənistan qoşunlarının Azərbaycan ərazilərindən çıxarılmasını tələb edən qətnamələr uzun illər icra olunmadı. Nəticədə Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etmək üçün hərbi gücündən istifadə etməli oldu.
Bu məsələnin mühüm tərəfi beynəlxalq hüququn tətbiqində vahid yanaşmanın vacibliyidir. Əgər beynəlxalq təşkilatların qərarları icra olunmursa və ayrı-ayrı dövlətlərə münasibətdə fərqli meyarlar tətbiq edilirsə, bu, beynəlxalq sistemə olan inamı zəiflədir. Prezidentin ikili standartlara qarşı mövqeyi də məhz bu reallıqdan irəli gəlir. Beynəlxalq hüquq siyasi maraqlardan asılı olmayaraq bütün dövlətlər üçün eyni prinsiplərlə tətbiq edilməlidir.
Azərbaycanın müharibədən sonra Ermənistana sülh təklif etməsi isə ölkəmizin gələcəyə yönəlmiş siyasətinin göstəricisidir. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, müharibəyə başlamaq asan, onu başa çatdırmaq isə çətindir. Azərbaycanın mövqeyi ondan ibarətdir ki, əldə olunan hərbi nəticələr yeni qarşıdurmalar üçün deyil, regionda davamlı sülhün qurulması üçün əsas olmalıdır.
Bununla belə, sülh yalnız sənədin imzalanması ilə təmin edilmir. Razılaşmaların yerinə yetirilməsi, qarşılıqlı etimadın yaradılması və regionda iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi vacibdir. Cənubi Qafqazda nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin açılması, ticarətin inkişafı və əməkdaşlığın güclənməsi uzunmüddətli sabitliyə xidmət edə bilər.
Dövlət başçısının çıxışında Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinə də geniş yer verildi. Çin və ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq sənədləri, Avropa ölkələri ilə münasibətlər və beynəlxalq təşkilatlarda fəal iştirak ölkəmizin xarici siyasətinin geniş imkanlarını göstərir. Azərbaycan müxtəlif güc mərkəzləri ilə əməkdaşlıq edərək milli maraqlarını qorumağa və beynəlxalq mövqeyini gücləndirməyə çalışır.
Ölkəmizin enerji və nəqliyyat sahəsindəki rolu da bu siyasətin mühüm hissəsidir. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, müasir infrastrukturu və qonşu dövlətlərlə əməkdaşlığı Avropa ilə Asiya arasında əlaqələrin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır. Bu imkanlardan səmərəli istifadə etmək həm iqtisadi inkişaf, həm də ölkəmizin beynəlxalq əhəmiyyətinin artması baxımından vacibdir.
Azərbaycanın 2027-ci ildə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünə, 2028-ci ildə isə Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə Görüşünə ev sahibliyi etməsi ölkəmizə göstərilən beynəlxalq etimadın mühüm göstəricilərindəndir. Bu tədbirlər Azərbaycanın müxtəlif siyasi və mədəni platformalar arasında dialoqun inkişafına verdiyi töhfəni daha da artıracaq.
Prezident İlham Əliyevin Forumdakı çıxışının əsas məğzi ondan ibarət idi ki, Azərbaycanın əldə etdiyi nailiyyətlərin arxasında milli birlik, müstəqil siyasət və xalqın iradəsi dayanır. Ölkəmiz öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməklə yanaşı, beynəlxalq münasibətlərdə bərabərhüquqlu əməkdaşlığın və qarşılıqlı hörmətin tərəfdarı olduğunu nümayiş etdirir.
Bu gün əsas məsələ əldə olunmuş uğurları qorumaq, milli birliyi daha da möhkəmləndirmək və regionda davamlı sülhün təmin olunmasına çalışmaqdır. Azərbaycanın multikulturalizm təcrübəsi, müstəqil xarici siyasəti və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanları bu məqsədlərə çatmaq üçün mühüm əsas yaradır.
Vasif Qafarov,
Milli Məclisin deputatı
