Ermənistan Konstitusiya Məhkəməsinin parlament seçkilərinin nəticələrini təsdiqləməsi Nikol Paşinyan hökumətinin siyasi və hüquqi legitimliyini daha da möhkəmləndirdi. Bu qərarla seçki sonrası mübarizələrə faktiki olaraq son qoyuldu və hökumət diqqətini daxili islahatlara, xarici siyasət prioritetlərinə, region gündəliyinə və digər məsələlərə yönəldə biləcək. Seçkilərin nəticələri Paşinyanın növbəti mərhələdə həyata keçirməyi planlaşdırdığı xarici siyasət üçün də əlavə siyasi mandat qazandırdı.
Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin aparıcı məsləhətçisi Fuad ABDULLAYEVİN sözlərinə görə, yaxın perspektivdə Paşinyanın əsas məqsədi ölkədaxili siyasi sabitliyi qorumaq, dövlət institutlarını daha da gücləndirmək, müxalifətin təzyiqlərini minumuma endirmək olacaq. Artıq bunun ilk addımları görünür. Belə ki, müxalifətdə təmsil olunan "Çiçəklənən Ermənistan" partiyasının lideri Qaqik Tsarukyanın evində və ona məxsus şirkətlərdə hüquq-mühafizə orqanlarının keçirdiyi axtarışlar, eləcə də digər müxalifət nümayəndələrinə qarşı həyata keçirilən təqiblər hakimiyyətin daxili siyasəti gücləndirmək niyyətindən xəbər verir. Bu isə göstərir ki, Paşinyan ilk növbədə mümkün daxili müqavimət mərkəzlərini zəiflətməyə, paralel olaraq qərar qəbuletmə imkanlarını genişləndirməyə çalışacaq.
Siyasi təhlilçi Ermənistanın xarici siyasət kursunda ciddi dəyişikliyin gözlənilmədiyini diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, son illər formalaşan xəttin davam etidirilməsi ehtimalı daha yüksəkdir: "Bu xətt Avropa İttifaqı və ABŞ ilə siyasi, iqtisadi təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsini, həmçinin Rusiya ilə münasibətlərdə qarşıdurmadan yayınaraq praqmatik balansın qorunmasını nəzərdə tutur. Ermənistan rəhbərliyi anlayır ki, ölkənin enerji, iqtisadi və təhlükəsizlik maraqları hələ də müəyyən dərəcədə Rusiya ilə əlaqələrin saxlanılmasını tələb edir. Regional siyasətdə isə prioritetlərdən biri Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılması olacaq. Pa-şinyan hökuməti bilir ki, Ermənistanın uzunmüddətli iqtisadi inkişafa və regional layihələrə inteqrasiyası məhz Azərbay-can və Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasından keçir. Bu, xüsusilə nəqliyyat və logistika marşrutlarının açılması, Ermənistanın regional təcridinin aradan qaldırılması, tranzit imkanlarının genişlənməsi və xarici investisiyaların cəlb olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu səbəbdən yaxın dövrdə kommunikasiyaların açılması istiqamətində danışıqların daha da intensiv mərhələyə keçməsi gözləniləndir".
F.Abdullayev deyib ki, Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanması və regional kommunikasiyaların açılması ilə paralel Türkiyə ilə normallaşma prosesi də İrəvanın xarici siyasət gündəliyində mühüm yer tutacaq. Son vaxtlar Ermənistan və Türkiyənin xüsusi və digər nümayəndələri arasında aparılan danışıqlar, keçirilən görüşlər göstərir ki, Paşinyan hökuməti Ankara ilə münasibətlərin mərhələli şəkildə normallaşmasında maraqlıdır. İrəvan hesab edir ki, Türkiyə və Azərbaycanla sərhədlərin açılması Ermənistanın təcridinin aradan qaldırılmasına, ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə, beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarına çıxış imkanlarının artmasına mühüm töhfə verə bilər. Eyni zamanda Ermənistan İranla münasibətlərinə də xüsusi önəm verməyə davam edəcək. Son dövrlərdə Ermənistan-Rusiya münasibətlərində müşahidə olunan gərginlik İranla əlaqələrə diqqəti daha da artırıb.
Ekspert hesab edir ki, Paşinyan Rusiyadan tam uzaqlaşmadan, amma ondan asılılığı azaltmaq məqsədilə İranla siyasi, iqtisadi, enerji və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığı genişləndirməyə çalışacaq: "Ermənistan İranla əməkdaşlığı elə formatda inkişaf etdirməyə çalışacaq ki, bu, nə Qərblə münasibətlərə ciddi zərər vursun, nə də regionda yeni geosiyasi qarşıdurmaların tərkib hissəsinə çevrilsin. Bununla belə, sülh prosesinin yekun nəticə verməsi, sülh sazişinin imzalanması ilk növbədə Ermənistanın Azərbaycanın tələblərini yerinə yetirməsindən asılı olacaq. Bu baxımdan ən fundamental məsələ Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddialarına hüquqi əsas yaradan müddəaların aradan qaldırılmasıdır. Azərbaycanın bu məsələdə mövqeyi dəyişməz olaraq qalır və rəsmi Bakı dəfələrlə bəyan edib ki, konstitusiya dəyişikliyi dayanıqlı və uzunmüddətli sülhün təmin edilməsinin əsas şərtlərindən biridir".
F.Abdullayev vurğulayıb ki, Paşinyan hökuməti sülh gündəliyini real nəticəyə çatdırmaq istəyirsə, bu istiqamətdə konkret hüquqi və siyasi addımlar atmalı olacaq: "Lakin belə islahatların həyata keçirilməsi Ermənistan daxilində revanşist qüvvələrin, müxalifətin və müəyyən siyasi dairələrin ciddi müqaviməti ilə üzləşə bilər. Məhz buna görə də Paşinyan üçün əsas sınaqlardan biri daxili siyasi müqaviməti aşaraq, konstitusiya islahatlarını həyata keçirməsi ilə bağlı olacaq".
Siyasi təhlilçi bildirib ki, ümumilikdə Konstitusiya Məhkəməsinin qərarından sonra Paşinyan hökuməti xarici siyasətdə daha fəal və praqmatik kurs yürütməyə çalışacaq: "Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşdırılması, regional kommunikasiyaların açılması, iqtisadi inteqrasiyanın genişləndirilməsi və Cənubi Qafqazda sabitliyin möhkəmləndirilməsinin İrəvanın prioritetləri arasında olacağını düşünürəm. Lakin bu məqsədə nail olunması Ermənistanın daxili siyasi islahatları həyata keçirmə qabiliyyətindən, xüsusilə sülh prosesinin qarşısında duran hüquqi və siyasi maneələrin aradan qaldırılmasından birbaşa asılı olacaq".
Əsmər QARDAŞXANOVA,
"Azərbaycan"
jpg_1782946307.jpg)
