Rəqəmsallaşmanın sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə internet və informasiya-kommunikasiya texnologiyaları uşaqların gündəlik həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Uşaqların rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyinin təmin olunması yalnız texniki vasitələrlə deyil, ilk növbədə, düzgün maarifləndirmə, keyfiyyətli tərbiyə və bütün aidiyyəti tərəflərin birgə fəaliyyəti ilə mümkündür.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında 121 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi Vəsilə Zəbiyeva söyləyib. Onun sözlərinə görə, internet uşaqların təhsil alması, ünsiyyət qurması və inkişaf etməsi üçün geniş imkanlar yaratsa da, müxtəlif risk və təhdidləri də özü ilə gətirir. Buna görə də uşaqların rəqəmsal hüquqlarının qorunması, təhlükəsiz internet davranışının formalaşdırılması və zərərli təsirlərdən müdafiəsi cəmiyyət qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir.
Vəsilə Zəbiyeva qeyd edib ki, internet uşaqlara bilik əldə etmək, yaradıcılıq bacarıqlarını inkişaf etdirmək, dünyagörüşlərini genişləndirmək və qlobal informasiya məkanına inteqrasiya etmək üçün əlverişli imkanlar yaradır. Bununla yanaşı, kibermobbinq, saxta məlumatların yayılması, şəxsi məlumatların oğurlanması, zərərli məzmun və onlayn dələduzluq kimi təhlükələr də mövcuddur. Bu risklər uşaqların psixoloji, sosial və emosional inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Onun sözlərinə görə, müasir məktəbin vəzifəsi yalnız akademik bilik verməklə məhdudlaşmır. Məktəb eyni zamanda şagirdlərdə rəqəmsal etika, media və informasiya savadlılığı, tənqidi düşüncə və təhlükəsiz internetdən istifadə bacarıqlarını formalaşdırmalıdır. Bu məqsədlə şagirdlərə internetdə məlumatların etibarlılığının qiymətləndirilməsi, şəxsi məlumatların qorunması və sosial şəbəkələrdən məsuliyyətli istifadə qaydaları barədə mütəmadi maarifləndirici məlumatlar təqdim olunur.
Valideyn-məktəb əməkdaşlığının əhəmiyyətinə toxunan müsahibimiz bildirib ki, uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin edilməsində valideynlərin rolu əvəzsizdir. Valideynlər övladlarının internet fəaliyyətinə maraq göstərməli, onları düzgün istiqamətləndirməli və rəqəmsal mühitdə qarşılaşa biləcəkləri risklər barədə mütəmadi məlumatlandırmalıdırlar. Məktəb və ailə arasında qurulan səmərəli əməkdaşlıq uşaqların daha təhlükəsiz və sağlam rəqəmsal mühitdə inkişafına mühüm töhfə verir.
Vəsilə Zəbiyeva, həmçinin vurğulayıb ki, süni intellekt və yeni texnologiyaların təhsil prosesində tətbiqi geniş imkanlar açır. Lakin bu texnologiyalardan istifadə zamanı etik prinsiplərə riayət olunmalı, şagirdlərin şəxsi məlumatlarının qorunmasına xüsusi diqqət yetirilməli və onların rəqəmsal savadlılığının davamlı inkişafı təmin edilməlidir. Son illər Azərbaycanda uşaqların rəqəmsal hüquqlarının qorunması, təhlükəsiz informasiya mühitinin formalaşdırılması və media savadlılığının artırılması istiqamətində mühüm addımlar atılır. Bu sahədə həyata keçirilən dövlət siyasəti, qanunvericilik təşəbbüsləri və maarifləndirmə layihələri uşaqların təhlükəsiz gələcəyinin təmin olunmasına xidmət edir.
Sonda müsahibimiz qeyd edib ki, rəqəmsal mühitdə uşaqların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi yalnız məktəbin və ailənin deyil, bütövlükdə cəmiyyətin ortaq məsuliyyətidir. Uşaqların hüquqlarının qorunduğu, təhlükəsiz və sağlam rəqəmsal mühitin formalaşdırılması onların gələcək inkişafı və rifahı üçün əsas şərtlərdən biridir.
