27 Sentyabr – Anım Günü Azərbaycan xalqının yaddaşında yalnız Vətən müharibəsinin başladığı tarix kimi deyil, həm də milli iradənin, dövlətçilik əzminin və ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizənin rəmzi kimi xüsusi yer tutur. Prezident İlham Əliyevin 2020-ci il 2 dekabr tarixli Sərəncamına əsasən Vətən müharibəsində qəhrəmancasına döyüşmüş, Azərbaycan Bayrağını işğaldan azad edilən torpaqlarımızda dalğalandırmış, ölkəmizin ərazi bütövlüyü yolunda canlarını fəda etmiş əsgər və zabitlərimizə, bütün şəhidlərimizə dərin ehtiram əlaməti olaraq, hər il sentyabrın 27-si Azərbaycan Respublikasında Anım Günü kimi qeyd edilir. Bu gün Vətən müharibəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçmiş şəhidlərin xatirəsinə dərin ehtiramın ifadəsidir. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, onların qəhrəmanlığı, şücaəti və fədakarlığı Azərbaycan xalqının qürur mənbəyinə çevrilib.
Qarabağ münaqişəsinin uzun illər ərzində həll olunmaması təsadüfi proses deyildi. Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, davamlı hərbi təxribatları, danışıqlar prosesində destruktiv mövqeyi və beynəlxalq müstəvidə formalaşmış ikili standartlar münaqişənin uzanmasına səbəb olan əsas amillər idi. Azərbaycan isə uzun müddət məsələnin sülh və danışıqlar yolu ilə həllinə çalışaraq beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə istinad edib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrinin qəbul edilməsinə baxmayaraq, onların icrasının təmin olunmaması faktiki olaraq problemin dondurulmasına gətirib çıxardı.
2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin cəbhə boyu Azərbaycan mövqelərinə və yaşayış məntəqələrinə genişmiqyaslı hücumu münaqişənin həllində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Azərbaycanın cavab tədbirləri nəticəsində 44 günlük Vətən müharibəsi başladı. Bu mərhələdə Azərbaycan Ordusunun hərbi potensialı, şəxsi heyətin döyüş hazırlığı və xalqın Ordu ətrafında sıx birliyi mühüm rol oynadı. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən hərbi-siyasi strategiyanın nəticəsində işğal altında olan ərazilərin əhəmiyyətli hissəsi - 5 şəhər, 4 qəsəbə və 286 kənd işğaldan azad edildi.
Vətən müharibəsinin nəticələri Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeni mərhələ formalaşdırdı. Şuşanın azad edilməsi ilə hərbi baxımdan mühüm nəticə əldə olundu, ardınca imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatla Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonlarının Azərbaycana qaytarılması təmin edildi. Sonrakı mərhələdə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndlərinin nəzarətə götürülməsi ilə ərazilərin azad olunması prosesi davam etdirildi. Həmçinin, Vətən müharibəsində əldə edilmiş hərbi nəticələr siyasi müstəvidə də möhkəmləndirildi.
Bu Qələbənin əsas dayağı Azərbaycan əsgərinin və zabitinin qəhrəmanlığı ilə yanaşı, xalqın milli həmrəyliyi idi. Müharibə dövründə cəmiyyətin bütün təbəqələrinin vahid məqsəd ətrafında birləşməsi dövlət–xalq–ordu birliyinin nə qədər mühüm strateji resurs olduğunu nümayiş etdirdi. Şəhidlərimizin və qazilərimizin fədakarlığı nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası və tarixi ədalətin təmin olunması ilə yanaşı, dövlət suverenliyinin daha da möhkəmlənməsi üçün yeni imkanlar yaratdı.
Prezident İlham Əliyevin 2 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə Anım Gününün təsis edilməsi də məhz bu tarixi yaddaşın qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Hər il sentyabrın 27-si saat 12:00-da şəhidlərin xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi milli yaddaşın və Vətən qarşısında fədakarlıq anlayışının gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir.
Şəhidlərin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi yalnız anım mərasimləri ilə məhdudlaşmır. Vətən müharibəsinin iştirakçılarının orden və medallarla təltif edilməsi, Hərbi Qənimətlər Parkının yaradılması, Zəfər Parkı və Zəfər Muzeyinin istifadəyə verilməsi Qələbənin tarixi yaddaşda qorunmasının institusional ifadəsidir. Zəfər Muzeyində Vətən müharibəsinin gedişi, qəhrəmanların yolu, dövlət suverenliyinin bərpası və Qarabağın dirçəlişi ilə bağlı ekspozisiyaların yaradılması bu tarixin gələcək nəsillərə sistemli şəkildə çatdırılmasına xidmət edir.
Dövlətin şəhid ailələrinə və qazilərə münasibəti də Anım Gününün mahiyyətinin mühüm hissəsidir. Şəhid ailələrinin sosial müdafiəsi, qazilərin müalicəsi, reabilitasiyası və müasir protezlərlə təmin edilməsi, “YAŞAT” Fondu vasitəsilə həyata keçirilən dəstək tədbirləri bu istiqamətdə görülən işlərin əsas elementlərindəndir.
27 Sentyabrın əsas mesajı yalnız keçmişi xatırlamaq deyil. Bu tarix Azərbaycan xalqının öz dövlətinə, ordusuna və milli iradəsinə söykənərək qarşıya qoyduğu strateji məqsədə nail ola bildiyini göstərən mühüm yaddaş günüdür. Şəhidlərin xatirəsinə ehtiram, qazilərə qayğı və Zəfərin tarixi yaddaşda qorunması dövlətçilik ənənəsinin davamlılığını təmin edən mühüm amillərdir.
Anım Günü Azərbaycan xalqının şəhidlər qarşısında mənəvi borcunu ifadə etməklə yanaşı, gələcək nəsillərə mühüm bir mesaj verir: Vətən uğrunda göstərilən fədakarlıq heç vaxt unudulmur. Bu baxımdan 27 Sentyabr həm hüzn, həm qürur, həm də Azərbaycanın dövlətçilik tarixində əldə edilmiş Böyük Tarixi Zəfərin məsuliyyətini dərk etmək günüdür.
Vasif Qafarov,
Milli Məclisin deputatı
