Bakının ən işlək ticarət məkanlarından biri olan 8-ci kilometr bazarı uzun illərdir paytaxt sakinlərinin gündəlik alış-veriş ünvanıdır. Bazarın ətrafında da meyvə-tərəvəz, geyim, balıq, ət və digər ərzaq məhsulları, hətta müəyyən tikinti avadanlıqları münasib qiymətlərlə satıldığı üçün bura həmişə alıcılarla dolu olur.
Lakin bazarın iqtisadi canlanması fonunda ətraf mühitin və sanitar vəziyyətin getdikcə daha da pisləşməsi həm sakinləri, həm də oradan keçənləri ciddi narahat edir. Bir müddət əvvəl bu ərazidə qanunsuz küçə ticarətinin, antisanitar vəziyyətin aradan qaldırılması, şəhərin görünüşünə xələl gətirən köşklərin götürülməsi işlərinə başlanılsa da, məsələ tam həll olunmamış qalır.
Bazarın içərisində səliqə-sahman hiss olunsa da, ətrafındakı mənzərə xoşagələn deyil. Piyada yolları zəbt olunub, maşınlar yol kənarında nizamsız park edilib. Bu vəziyyət həm hərəkətə, həm də təhlükəsizliyə böyük maneə yaradır. Satıcıların bir qismi mallarını sanki küçənin ortasında sərgiləyir - toz basmış uşaq geyimləri, quru meyvələr, müxtəlif ərzaq məhsulları, təmizlik ləvazimatları, antisanitar vəziyyətdə fəaliyyət göstərən iaşə obyektləri - nəticədə yolboyu səliqəsiz ticarət sıraları əmələ gəlir. Heç bir sanitariya tələblərinə cavab verməyən səyyar köşkdə nar şirəsi satışından tutmuş gül-çiçək satış "obyekti"nədək hamısı piyada yolunu keçilməz vəziyyətə salıb. Bazarın yükdaşıyan arabaları yolun hərəkət hissəsində dayanaraq avtomobillərin gediş-gəlişinə ciddi maneçilik törədirlər.
Ən narahatedici mənzərələrdən biri isə küçədə balıq satışı "obyekt"lərində müşahidə olunur. Açıq havada, günün altında satılan balıqların yaratdığı qoxu və axan çirkli sular həm ətraf mühitə, həm də insanların sağlamlığına ciddi təhlükədir. Bu yerlərdə sanitar qaydalara əməl olunmadığı açıq-aşkar görünür. Balıq təmizlənən yerlərdən axan su kanalizasiya sisteminə deyil, birbaşa küçəyə buraxılır. Ətrafda toplanan tullantılar isə çox zaman günlərlə yığılmamış qalır.
Bazarın ətrafında zibil konteynerlərinin kifayət qədər olmaması tullantıların yerə atılmasına, qutuların dolub daşmasına və küləklə ətrafa sovrularaq küçələrə yayılmasına gətirib çıxarır. Bu həm qoxu, həm də infeksiya mənbəyinə çevrilir. Ətrafdakı binalarda yaşayan sakinlər bu vəziyyətdən şikayət edir, xüsusilə yay aylarında havanın dözülməz olduğunu bildirirlər.
Sosial məsuliyyət baxımından bu vəziyyət həm sahibkarların, həm də nəzarət orqanlarının diqqətindən yayınmamalıdır. Ticarət fəaliyyəti yalnız qazanc məqsədi ilə deyil, həm də ictimai rifahla uzlaşmalıdır. Əgər bir ticarətin fəaliyyəti şəhərin ekoloji və sanitar balansını pozursa, deməli, həmin yerdə ciddi qaydalar tətbiq edilməlidir.
Şəhərin abadlığını və təmizliyini bu cür antisanitar məkanların kölgəsində qoyub ticarət edənləri yaxınlıqdakı bazarın içində deyil, ətrafında alver etmələrinin səbəbi nədir?! Bazar piştaxtalarının qiymətlərimi? Yaxud digər səbəblər? Hər halda müvafiq təşkilatlar bu suala cavab tapmağa borcludurlar.
Nərminə ƏSGƏROVA,
İlham BABAYEV (foto),
"Azərbaycan"
