İtkin düşmüş şəxslərin taleyi 30 illik işğalın ən ağır nəticələrindən biridir. Azərbaycan bu məsələyə ümumbəşəri humanitar problem kimi yanaşır və münaqişənin bitməsinə baxmayaraq, 4000-dən çox itkin düşmüş şəxsin taleyinin araşdırılması dövlət üçün ən vacib məsələlərdən biridir.
Milli Məclisin deputatı Könül NURULLAYEVA qəzetimizə açıqlamasında dedi ki, ölkəmizin təşəbbüsü ilə yaradılmış Bakı Dialoqu da itkin düşmüş şəxslər məsələsində dövlətlərin, beynəlxalq təşkilatların və mütəxəssislərin səylərini birləşdirərək təcrübə mübadiləsi aparmaq və əməli əməkdaşlığı genişləndirmək, bu problemə beynəlxalq diqqəti artırmaq üçün əhəmiyyətli platforma olaraq çıxış edir. Burada beynəlxalq hüququn prinsipləri, insan hüquqlarının müdafiəsi və ailələrin fundamental hüquqlarının təmin olunması əsas şərtdir. "Uzun illərdir yaxınlarının taleyindən xəbər ala bilməyən ailələrin yaşadığı ağrı və qeyri-müəyyənlik bu problemin nə qədər həssas və aktual olduğunu göstərir. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın məsələni beynəlxalq təşkilatların gündəliyində saxlamaq, itkin düşmüş şəxslərlə bağlı həqiqətlərin üzə çıxarılmasına nail olmaq istiqamətində fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan nümayəndəsinin BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasının Üçüncü Komitəsində keçirilən interaktiv dialoq zamanı itkin düşmüş şəxslərin taleyi ilə bağlı məsələləri gündəmə gətirməsi bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Əslində, Azərbaycan 2002-ci ildən etibarən BMT Baş Assambleyasında itkin düşmüş şəxslərlə bağlı qətnamə qəbul olunması təşəbbüsləri ilə çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin də bəyan etdiyi kimi, bu sahədə beynəlxalq səylərin daha da gücləndirilməsi vacibdir. BMT və digər aidiyyəti beynəlxalq təşkilatlar öz mandatları çərçivəsində axtarışlar, məlumat mübadiləsi, məhkəmə-tibbi ekspertiza imkanlarının inkişafı və ailələrə dəstəyin artırılması işində daha fəal olmalıdırlar", - deyə o əlavə etdi.
Deputat bildirdi ki, BMT kimi universal beynəlxalq platformada problemin müzakirəyə çıxarılması Azərbaycanın mövqeyinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması, eləcə də itkin düşmüş şəxslərlə bağlı məsələnin insan hüquqları kontekstində diqqətdə saxlanılması baxımından əhəmiyyətlidir. Eyni zamanda azərbaycanlı itkin düşmüş şəxslərin ailə üzvlərinin ilk dəfə Avropa İttifaqının Xarici Fəaliyyət Xidmətində qəbul olunması da müsbət haldır. Aİ müvafiq beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq çərçivəsində bu məsələyə dəstəyi təşviq edə bilər. Prezident İlham Əliyevin də bəyan etdiyi kimi, effektiv mexanizmlər siyasi iradəyə, etibarlı məlumatlara və davamlı əməkdaşlığa əsaslanmalıdır. Müasir texnologiyaların tətbiqi, arxiv məlumatlarının əlçatanlığı, mütəxəssislərin hazırlanması və ailələrin müntəzəm məlumatlandırılması bu işin əsas istiqamətləridir. Bütün fəaliyyət insan ləyaqətinə və beynəlxalq humanitar hüquqa hörmət əsasında, ayrı-seçkiliyə yol verilmədən həyata keçirilməlidir.
K.Nurullayeva qeyd etdi ki, Azərbaycan bu məsələdə birgə təşəbbüslərə töhfə verməyə hazırdır: "Bu baxımdan rəsmi Bakı problemə qlobal miqyasda daha böyük diqqətin ayrılması üçün BMT çərçivəsində itkin düşmüş şəxslər üzrə xüsusi mexanizmin yaradılmasını zəruri hesab edir. Bakıda keçirilən beynəlxalq konfranslarda aparılan müzakirələr də itkin düşmüş şəxslərin taleyinə aydınlıq gətirilməsinə və beynəlxalq humanitar əməkdaşlığın gücləndirilməsinə xidmət edir".
Əsmər QARDAŞXANOVA,
"Azərbaycan"