16 Noyabr 2026 15:21
782
DÜNYA
A- A+
İspaniyada 4 min il əvvələ aid monumental daş məzarlar aşkarlanıb  

İspaniyada 4 min il əvvələ aid monumental daş məzarlar aşkarlanıb  


İspaniyanın cənub-qərbində, Cəbəllütariq boğazı yaxınlığında yerləşən Trafalqar burnunda aşkar edilmiş iki monumental daş məzarda tapılan insan sümüklərinin radiokarbon analizi onların eramızdan əvvəl 1875–1625-ci illər arasında, təxminən 200 il ərzində istifadə edildiyini göstərib. Bu dövr Cənubi Pireney yarımadasında fərdi dəfnlərin geniş yayıldığı dövrdən bir neçə əsr sonraya təsadüf edir.

Kadis Universitetindən Eduardo Vijande-Vila və həmkarlarının araşdırmasına görə, I məzar qayalıqda oyulmuş oval kameradan və ona birləşən, daş lövhələrlə üzlənmiş, iri daş plitələrlə örtülmüş dəhlizdən ibarətdir. Kamera daş divarla, giriş isə daş lövhə ilə bağlanıb. Bütün tikilinin üzəri daş və qum təpəciyi ilə örtülüb.

II məzar isə daşların qat-qat düzülməsi ilə yaradılmış dairəvi kameradan ibarətdir. İlkin günbəzvari örtük çökdükdən sonra konstruksiyanı möhkəmləndirmək məqsədilə mərkəzi dayaq sütunu quraşdırılıb və kameranın yarısı doldurulub. Məzarların daxilində aşkar edilən insan qalıqlarının təhlili göstərib ki, I məzarda azı 13, II məzarda isə ən azı 7 nəfərin qalıqları dəfn edilib. Meyitlərin parçalanmasından sonra sümüklər yenidən düzülüb. Yalnız I məzarda tapılan gənc qadının skeleti anatomik bütövlüyünü qoruyub. Onun sümüklərinin radiokarbon analizi qadının dəfninin məzar kamerası bağlanmazdan əvvəl həyata keçirilən son dəfn olduğunu göstərib. I məzardan iki qızıl sırğa, üç gümüş muncuq, yaşıl slyuda parçası, fil sümüyündən hazırlanmış daraq və deşik açılmış iki balıqqulağı tapılıb. II məzarda isə bir sırğa, bir mis ox ucluğu və yaşıl slyudadan hazırlanmış bir muncuq aşkarlanıb.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, qum və daşların sonuncu dəfə günəş işığına məruz qaldığı vaxtı müəyyənləşdirməyə imkan verən lüminessensiya analizi də daxil olmaqla, əlavə araşdırmalar məzarların sonradan yenidən istifadə edilib-edilmədiyini və ya onların Cənubi Pireney yarımadasında meqalit məzarlar inşa edən son icmalardan birinə aid olub-olmadığını aydınlaşdıra bilər.


Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”


Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Premyer Liqa: “Kəpəz” Gəncədə “Qarabağ”dan xal alıb

18:57
22 Noyabr

Tramp: Açıq sərhədlər ölkələri məhv edir

18:49
22 Noyabr

Premyer Liqa: “Neftçi” Şamaxıdan üç xalla qayıdır

16:29
22 Noyabr

Hava zərbələri nəticəsində Ukraynanın beş bölgəsi işıqsız qalıb

15:59
22 Noyabr

Kiyev vilayətində bina dronla vurulub, 14 nəfər dağıntılar altında qalıb

14:09
22 Noyabr

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri yüksələn xətlə inkişaf edir

13:46
22 Noyabr

Xankəndidə “Prezident kuboku” uğrunda yarışda 300-ə yaxın atlet iştirak edib

13:17
22 Noyabr

Livan Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri General Jozef Auna  

12:50
22 Noyabr

Azərbaycan və İordaniya vətəndaşları üçün qarşılıqlı viza tələbi ləğv edilib

12:43
22 Noyabr

Azərbaycanda sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

12:28
22 Noyabr

Zəfər və inkişaf yolunun siyasi avanqardı: Yeni Azərbaycan Partiyası

10:57
22 Noyabr

Gəncədə YAP-ın yaradılmasının 34-cü ildönümü qeyd olunub

10:43
22 Noyabr

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri yeni mərhələdə

10:34
22 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama səfəri ilə bağlı daha bir videoçarx paylaşılıb VİDEO

23:39
21 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

22:13
21 Noyabr

Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonası açılıb

21:56
21 Noyabr

ABŞ Milada qədər Ukrayna və Rusiya arasında yeni sülh danışıqları təşkil etməyi planlaşdırır  

19:36
21 Noyabr

Yeni Dehlidə Azərbaycan-Nepal mədəni əməkdaşlığı müzakirə olunub  

18:21
21 Noyabr

Adil Kərimli Hindistanın mədəniyyət və turizm naziri ilə görüşüb  

17:31
21 Noyabr

Volodimir Zelenski: Rusiya Ukraynanın körpülərinə yüzdən çox hücum edib  

17:22
21 Noyabr

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

16:38
21 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!