06 Noyabr 2026 09:25
1538
Mədəniyyət
A- A+
Gözəl nitq də bir zənginlikdir

Gözəl nitq də bir zənginlikdir


Yaşlı və ortayaşlı insanların gənclərlə dialoqlarında bəzən qəribə bir nüansın şahidi oluruq. Gənclər həmsöhbətlərindən eşitdikləri frazeoloji söz birləşmələrinə, zərb məsəllərə çevrilmiş ifadələrə reaksiya verə bilmirlər. Onların mənşəyindən, yəni haradan qaynaqlandığından, yaxud hansı əsərdən misal gətirildiyindən məlumatsız olduqları üçün mənasını da başa düşmür, mətləbi anlamır və təbii ki, söhbəti davam etdirməkdə aciz qalırlar. 

Qonşumuzun qızına adı nənəsi vermişdi. Hərdən nəvəsini sadəcə Almaz deyə çağırmırdı. Necə deyərlər, müqəddimə də əlavə edirdi: "Almaz xanım, inci xanım, zümrüd xanım..." 

Almaz elə düşünürdü ki, bu komplimentin müəllifi nənəsinin özüdür. Doğrudur, adının Cəfər Cabbarlının "Almaz" pyesindən götürüldüyünü bilirdi. Ancaq əsərdən o dərəcədə məlumatlı deyildi ki, bu sözlərin həmin əsərin qəhrəmanı, kənd şurasının katibi Şərifə mənsub olduğunu bilsin. 

Bəli, çox təəccüblüdür. Bu qızda ən azından adının "Almaz"dan götürüldüyü üçün həmin əsəri oxumaq marağı oyanmamışdı... 

Bir dialoqun da poliklinikada şahidi olduq. Qoltuq ağacına söykənərək oraya tez-tez gələn yaşlı kişi gənc sahə həkiminin davranışından, xəstəyə münasibətindən, müalicələrindən çox razı idi. Odur ki, hərdən qımışaraq həkiminə "doktor bəy" deyə müraciət edirdi. Bu söhbətcil qoca bir gün sözarası həkimindən soruşdu ki, "ay oğul, belə bir müraciətə hansı əsərdə rast gəlmisən". Həkim başını buladı.

- Bəlkə filmi xatırlayasan?

Qocanın sualı yenə də cavabsız qaldı.

- "Çalıquşu"ndandır, oğlum, türk yazıçısı Rəşad Nuri Güntəkinin "Çalıquşu" romanından. Türk ədəbiyyatından dünya səviyyəli nümunədir, - deyə xəstə həkimini məlumatlandırmaqda davam edirdi: 

- Növbəti dəfə televizorda göstəriləndə o kinoya baxarsan, çox maraqlıdır...  

Buna bənzər daha bir misal. Ortayaşlı taksi sürücüsü və sərnişini olan gənc oğlan qəsəbənin bu döngəsindən o döngəsinə keçərək lazımi ünvanı axtarırdılar. Nəhayət, sürücü hövsələdən çıxaraq dedi: 

- Ay bala, bu nə oldu bilirsən? "Kəndə, babama"... 

Oğlan sürücünün nə demək istədiyini anlamayaraq çaşqın-çaşqın onun üzünə baxdı. Kişi isə dərhal başa düşdü ki, bu gəncin məşhur rus yazıçısı Anton Çexovun "Vanka" hekayəsindən və təbii ki, oradan irəli gələn "kəndə, babama" frazeoloji söz birləşməsindən xəbəri yoxdur. Odur ki, sərnişinin "nə dediniz, əmi?" sualına sürücü, sadəcə, belə cavab verdi: "Oğul, bu o deməkdir ki, əvvəlcə ünvanı dəqiq öyrənməli, sonra yola çıxmalısan". 

 Hələ bunlar nədir ki? Bir çox gəncimiz hətta dahi Üzeyir bəyin qəhrəmanlarının "Heç hənanın yeridir?", "Tarixi-Nadiri yarıya qədər oxumuşam", "Sənin beş min manatın cəhənnəm, bəs mənim bir abbasım hara getdi?" və bu kimi digər ifadələrini eşidəndə gözlərini geniş açaraq heç nə anlamadıqlarını aydınca büruzə verirlər. Deməli, tez-tez nümayiş etdirilən retro, lakin çox sanballı və maraqlı filmlərimizə də baxmırlar. Hələ kitab oxumaq bir yana qalsın... 

Kitab oxumaq isə təkcə bilik əldə etmək, dünyagörüşü qazanmaq deyil, həm də mənən zənginləşməkdir. Yaxşı həmsöhbət olmaq üçün də mənən zəngin olmaq lazımdır. 


Flora SADIQLI,

"Azərbaycan"

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Premyer Liqa: “Kəpəz” Gəncədə “Qarabağ”dan xal alıb

18:57
22 Noyabr

Tramp: Açıq sərhədlər ölkələri məhv edir

18:49
22 Noyabr

Premyer Liqa: “Neftçi” Şamaxıdan üç xalla qayıdır

16:29
22 Noyabr

Hava zərbələri nəticəsində Ukraynanın beş bölgəsi işıqsız qalıb

15:59
22 Noyabr

Kiyev vilayətində bina dronla vurulub, 14 nəfər dağıntılar altında qalıb

14:09
22 Noyabr

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri yüksələn xətlə inkişaf edir

13:46
22 Noyabr

Xankəndidə “Prezident kuboku” uğrunda yarışda 300-ə yaxın atlet iştirak edib

13:17
22 Noyabr

Livan Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri General Jozef Auna  

12:50
22 Noyabr

Azərbaycan və İordaniya vətəndaşları üçün qarşılıqlı viza tələbi ləğv edilib

12:43
22 Noyabr

Azərbaycanda sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

12:28
22 Noyabr

Zəfər və inkişaf yolunun siyasi avanqardı: Yeni Azərbaycan Partiyası

10:57
22 Noyabr

Gəncədə YAP-ın yaradılmasının 34-cü ildönümü qeyd olunub

10:43
22 Noyabr

Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri yeni mərhələdə

10:34
22 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama səfəri ilə bağlı daha bir videoçarx paylaşılıb VİDEO

23:39
21 Noyabr

Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

22:13
21 Noyabr

Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonası açılıb

21:56
21 Noyabr

ABŞ Milada qədər Ukrayna və Rusiya arasında yeni sülh danışıqları təşkil etməyi planlaşdırır  

19:36
21 Noyabr

Yeni Dehlidə Azərbaycan-Nepal mədəni əməkdaşlığı müzakirə olunub  

18:21
21 Noyabr

Adil Kərimli Hindistanın mədəniyyət və turizm naziri ilə görüşüb  

17:31
21 Noyabr

Volodimir Zelenski: Rusiya Ukraynanın körpülərinə yüzdən çox hücum edib  

17:22
21 Noyabr

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

16:38
21 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!