Araşdırmalara görə, dünyanın ən böyük pinqvin koloniyası 2011-ci ildən bəri üçdə iki nisbətində azalıb. Buna səbəb isə iqlim böhranıdır.
Alimlər bildiriblər ki, Antarktidadakı Cənubi Sandviç adalarının ən şimal nöqtəsi olan Zavodovski adasında "çinstrap"(çənəaltı zolaqlı) pinqvinlərin sayının sürətlə azalması daha genişmiqyaslı ekosistem çökməsi riskini artırıb.
Britaniya Antarktika Tədqiqatları Mərkəzinin pinqvin ekoloqu və tədqiqatın rəhbəri professor Norman Ratklif bildirib ki, bu hal həmin adada yarım milyon çoxalma qabiliyyətinə malik pinqvinin itirilməsinə bərabər olan nəhəng populyasiya çöküşüdür.
"Current Biology" jurnalında dərc olunan yeni tədqiqat göstərir ki, populyasiyanın azalma sürəti o qədər kəskin şəkildə arta bilər ki, bu quş növünün "nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan növlər" siyahısına daxil edilməsi tələb oluna bilər.
2011-ci ildə aparılan sayım zamanı Zavodovski adası təxminən 600 min "çinstrap" və 90 min “makaron” pinqvini ilə dünyanın ən böyük pinqvin koloniyasına evsahibliyi edirdi. Həmin dövrdən 2025-ci ilə qədər müşahidə olunan azalma nəzərə alındıqda, ada bu statusunu itirmək üzrədir.
Alimlər bunun ən ehtimal olunan səbəbinin iqlim dəyişikliyi olduğunu düşünürlər. Antropogen təsirlər nəticəsində baş verən istiləşmə Antarktida yarımadası və onun ətrafındakı qış temperaturlarını sənayeləşmədən əvvəlki səviyyədən 5°C yuxarı qaldırıb ki, bu da dünyada müşahidə olunan ən sürətli artımlardan biridir. İyunun 6-da Triniti yarımadasındakı Argentina bazası olan "Esperanza"da qış dövrü üçün rekord hədd 15,4°C temperatur qeydə alınıb. Bu, ilin həmin vaxtı üçün normal göstəricidən təxminən 20°C yüksəkdir və alimlər bu fərqi "tamamilə ağlasığmaz" kimi qiymətləndiriblər.
Qeyd olunub ki, bununla yanaşı “makaron” pinqvinlərinin sayı 30% artıb. Amma bu, "çinstrap" itkisini kompensasiya etmək üçün kifayət deyil. Alimlər azalmanın digər bir neçə mümkün səbəbini istisna edirlər. “Çinstrap” və “makaron” pinqvinləri arasında qida uğrunda rəqabət və vulkanik mənşəli adada 2016-cı ildə baş verən güclü püskürmə nəticəsində populyasiyanın qəfil azalması ilə bağlı iddialar olsa da, bu nəzəriyyələr təsdiqini tapmayıb.
Əsmər QARDAŞXANOVA,
“Azərbaycan”
jpg_1792681093.jpg)
