Sülh, əməkdaşlıq və qarşılıqlı hörmət
Təməli isveçrəli iş və elm adamı professor Klaus Şvab tərəfindən 1971-ci ildə qoyulan Davos Dünya İqtisadi Forumu qlobal iqtisadi və siyasi münasibətlərin müzakirə edildiyi mötəbər bir platformadır. Forumda iqtisadi və siyasi məsələlər paralel müzakirə olunur. Burada dünya liderləri ilə yanaşı, transmilli şirkətlərin rəhbərləri də iştirak edərək fəal rol oynayırlar.
Forumda qlobal məsələlərlə yanaşı, ölkələr arasında ikitərəfli münasibətlər də müzakirə olunur, dünyanın aparıcı şirkətləri dövlət başçıları ilə görüşüb işgüzar əlaqələrin qurulmasına çalışırlar. Davosda dövlət başçıları özlərinin siyasi baxışları, ölkələri ilə bağlı geniş informasiya vermək imkanı da qazanırlar. Belə imkanlardan biri də dünyanın aparıcı KİV-inə müsahibə verməklə ölkələrin mövqelərinin geniş auditoriyaya çatdırılmasıdır.
Prezident İlham Əliyev Davosda hər zaman kütləvi informasiya vasitələrinin diqqət mərkəzində olan liderdir. O üzdən hər forumda dünyanın aparıcı KİV-inin dövlətimizin başçısından müsahibə aldıqlarının şahidi oluruq. Çünki hər bir kütləvi informasiya vasitəsi öz auditoriyasına dünyada baş verən qlobal proseslər barədə dəqiq və düzgün analitik fikirləri çatdırmaq istəyir və bu səbəbdən forumda dünyanın müxtəlif qitələrindən gələn dövlət başçıları arasında Prezident İlham Əliyevdən "Euronews" televiziya kanalı tərəfindən müsahibə alınması da Azərbaycan liderinin yüksək siyasi mədəniyyəti və diplomatik təfəkkürü ilə bağlıdır.
Prezident İlham Əliyev dəyişən dünyada baş verən geosiyasi proseslər fonunda ölkəmizin milli maraqlarının qorunmasını ön plana çıxararaq bildirdi ki, bu gün qlobal səviyyədə baş verən qeyri-sabit vəziyyətin şahidiyik. Yəni yeni dünya düzənində beynəlxalq hüquq normaları dünya ictimaiyyətinin bütün üzvləri tərəfindən qəbul olunmur. Başqa sözlə, illərlə formalaşan dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü əvvəlki kimi hamı tərəfindən qəbul olunan vacib şərt deyil. Son bir neçə ildə dünyada suveren dövlətlərin ərazilərinin qəsb edilməsinin şahidi oluruq. Belə hal qəbulolunmazdır və dövlətimizin başçısı da müsahibədə diqqəti buna cəlb edib. Prezident İlham Əliyev hamı tərəfindən qəbul edilən bir sıra beynəlxalq qanunların ayaqlar altına atılmasının yarada biləcəyi qlobal xaosun dəhşətli nəticələr törədə biləcəyinə işarə vuraraq deyib: "Gördüyümüz hər bir iş - istər siyasi inkişaf, istərsə də suverenliyimizin və ərazi bütövlüyümüzün bərpası beynəlxalq hüquqa və ümumi dəyərlərə uyğun idi. Beləliklə, qeyd etdiyiniz kimi, beynəlxalq münasibətlər bu gün yeni eraya qədəm qoyur. Bu erada vəziyyəti qanunun aliliyi deyil, güc qaydası idarə edir. Biz bunu dünyanın müxtəlif yerlərində görə bilərik. Buna görə o, bir daha göstərir ki, hər ölkə öz strategiya və siyasətini özünün potensialına uyğunlaşdırmalıdır, o cümlədən mümkün qədər çox ölkələrlə, ilk növbədə öz bölgəsində, sonra isə qlobal müstəvidə yaxşı münasibətlər qurmalıdır. Azərbaycan məhz buna nail oldu".
Beynəlxalq hüququn işlənməməsindən ən çox əziyyət çəkən ölkələrdən biri də Azərbaycandır. Beynəlxalq hüquqa ikili standartlardan yanaşma üzündən ölkəmizin 20 faiz ərazisi 30 il erməni silahlı qüvvələrinin işğalı altında qalmışdır. Münaqişənin bu qədər uzanmasının yeganə səbəbi beynəlxalq hüquqa qlobal güclərin ikili standartlardan yanaşması olmuşdur. Bu münaqişəni həll etməli olan Minsk qrupunun üç həmsədri, BMT-nin daimi üzvləri olan Rusiya, Fransa və ABŞ beynəlxalq hüququn şərtlərinin Ermənistan tərəfindən yerinə yetirilməsini tələb etmək əvəzinə bizə reallıqla barışmağı, yəni işğal faktı ilə razılaşıb ərazilərimizdən imtina etməyi tələb edirdi. Lakin dövlətimiz bu problemi beynəlxalq hüququn prinsiplərini pozmadan güc yolu ilə birdəfəlik həll etdi. Biz BMT səviyyəsində dünya tərəfindən qəbul edilən ərazilərimizi işğaldan azad edərkən beynəlxalq hüququ pozmadıq. Dövlətimizin başçısının müsahibədə vurğuladığı əsas fikir də qəbul edilən beynəlxalq qanunlara hamı tərəfindən əməl olunmasının vacibliyi idi.
Prezident İlham Əliyev onu da bildirib ki, ölkəmizin xarici siyasətinin əsas məqsədi sülh şəraitində yaşamaqdır. Ölkəmiz uzun illər müharibə vəziyyətində olan Ermənistanla barışmaq üçün sülhün təşəbbüsçüsü olub və bu istiqamətdə xeyli uğurlara imza atıb. "Öz müstəqillik tariximizdə heç zaman sülh şəraitində yaşamamışıq. Xüsusi hissdir və əlbəttə ki, böyük fürsətdir, bu gün Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlər artıq əməkdaşlığa çevrilir. Biz Ermənistana gedən yüklərin daşınmasında bütün məhdudiyyətləri aradan qaldırdıq. Bundan əlavə, biz Ermənistanın böyük dərəcədə asılı olduğu əsas malların, ilk növbədə neft məhsullarının həmin ölkəyə təchizatına başlamışıq. Bu vəziyyətdən hamı udur", - deyə dövlətimizin başçısı açıqlayıb.
Prezident İlham Əliyev müsahibədə Ermənistanla yaranan sülhdən narahat olan qüvvələrin neqativ fəaliyyətini də haqlı olaraq tənqid edib. Məlum olduğu kimi, Ermənistanla Azərbaycan öz aralarında olan fikir ayrılıqlarını müəyyən qədər həll etdiyi bir vaxtda Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyası müxtəlif qərəzli qərarlar qəbul edib və bununla iki ölkə arasında davamlı sülhün yaranmasına mane olmaq istəyib. Bu iki qurumun qəbul etdiyi birtərəfli qərarların heç biri beynəlxalq hüquqa söykənmir, əksinə, ona ziddir. Bunun nəticəsidir ki, Azərbaycan haqlı olaraq bu iki qurumla əməkdaşlığı dayandırıb.
Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi xarici siyasətin əsas istiqamətlərindən biri də qonşularla və region ölkələri ilə sülh şəraitində yaşamağa və normal münasibətlər qurmağa can atmasıdır. Amma bunun üçün qonşu ölkələrdə sabitliyin olması lazımdır. Çünki bu, iqtisadi əlaqələrin tərəflərə fayda gətirməsinin əsas şərtlərindəndir.
Azərbaycan dünyada enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən ölkədir. Məlum olduğu kimi, Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbindən Avropa ölkələri böyük həcmdə Rusiyadan təbii qaz almaqdan imtina edib. Həmin boşluğu qismən Azərbaycan doldurmağa çalışır. Bu gün ölkəmiz dünyanın 16 ölkəsinə təbii qaz ixrac edir və onlardan 10-u Avropa İttifaqının üzvüdür. Belə əməkdaşlıq ölkəmizlə yanaşı, digər ölkələrə də fayda verir. Qarşılıqlı əməkdaşlığın məntiqi nəticəsi isə hamının rifahına və qarşılıqlı əlaqələrə, sülhə fayda verməsidir. Xarici siyasətimizin əsas məqsədi də budur. Prezident İlham Əliyevin "Euronews" kanalına verdiyi müsahibəsində dünya ictimaiyyətinə çatdırdığı əsas mesajlardan biri də budur.
Rüstəm KAMAL,
"Azərbaycan"
