Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB) postsovet məkanında siyasi, iqtisadi, humanitar və digər sahələr üzrə əməkdaşlıq üçün formalaşdırılmış regional platformalardan biridir. Azərbaycan 24 sentyabr 1993-cü ildə MDB-yə üzv qəbul olunub və hazırda birliyin müxtəlif qurumlarının fəaliyyətində iştirak edir. Ölkəmiz MDB çərçivəsində əməkdaşlıqda öz milli maraqlarını rəhbər tutur və dövlət başçıları, hökumət başçıları, xarici işlər nazirləri və digər şuraların iclaslarında fəal iştirak edir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Azərbaycanın MDB tədbirlərində iştirakı yalnız diplomatik xarakter daşımır. Bu tədbirlər ölkəyə regional əməkdaşlıq imkanlarından istifadə etmək, iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrini inkişaf etdirmək, humanitar münasibətləri genişləndirmək və öz mövqeyini çoxtərəfli dialoq müstəvisində ifadə etmək imkanı verir.
MDB tədbirləri Azərbaycanın regional məsələlər üzrə mövqeyini birbaşa ifadə edə bildiyi platformalardır. Dövlət və hökumət başçıları səviyyəsində keçirilən görüşlər müxtəlif ölkələrlə ikitərəfli münasibətlərin inkişafına da şərait yaradır. Misal üçün 2022-ci ildə Astanada keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev çıxış edərək regional vəziyyətlə bağlı Azərbaycanın mövqeyini digər dövlətlərin rəhbərlərinə çatdırıb.
MDB platforması Azərbaycan üçün iqtisadi əlaqələrin inkişaf etdirilməsi baxımından da imkanlar yaradır. Üzv və iştirakçı dövlətlərin nümayəndələri arasında iqtisadi məsələlərin müzakirəsi ticarət, investisiya, sənaye və sahibkarlıq sahələrində yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə kömək edir. 2023-cü ildə Bişkekdə keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında ölkə başçısı Azərbaycan ilə MDB ölkələri arasında əmtəə dövriyyəsinin əvvəlki ildə təxminən 30 faiz, həmin ilin əvvəlində isə 20 faizdən çox artdığını bildirmişdi. Bu göstəricilər MDB ölkələri ilə iqtisadi əlaqələrin Azərbaycan üçün praktik əhəmiyyət daşıdığını göstərən nümunələrdən biridir.
Azərbaycanın MDB tədbirlərində iştirakının mühüm istiqamətlərindən biri nəqliyyat və tranzit əməkdaşlığıdır. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi onu Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının kəsişməsində yerləşən mühüm ölkələrdən birinə çevirir. Rusiya və Belarus ilə Azərbaycan “Şimal-Cənub” Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi, Mərkəzi Asiya respublikaları ilə isə Orta Dəhliz istiqamətində sıx əməkdaşlıq edir. Belə tədbirlərdə iştirak Azərbaycan üçün nəqliyyat layihələrini təqdim etmək, tərəfdaş ölkələrlə əlaqələndirmə aparmaq və tranzit potensialının regional əhəmiyyətini müzakirə etmək baxımından faydalıdır.
Müxtəlif dövlət qurumlarının nümayəndələri arasında əlaqələr təcrübə mübadiləsinə və transsərhəd cinayətkarlıqla mübarizə kimi məsələlərdə əməkdaşlığa şərait yaradır. 2023-cü ildə Bakıda MDB iştirakçı dövlətlərinin Baş Prokurorlarının Əlaqələndirmə Şurasının iclasının keçirilməsi buna nümunədir. Həmin tədbirdə qanunun aliliyi, hüquq qaydasının möhkəmləndirilməsi və cinayətkarlığa qarşı mübarizə məsələləri diqqət mərkəzində olub.
MDB tədbirlərinin başqa mühüm nəticəsi xalqlar arasında humanitar əlaqələrin inkişafıdır. Azərbaycan MDB çərçivəsində mədəniyyət, humanitar əməkdaşlıq, elm və digər sahələrdə müxtəlif ölkələrlə əlaqələr saxlayır. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq tələbə və mütəxəssis mübadiləsi, mədəni tədbirlər, elmi əlaqələr və ortaq layihələr üçün imkan yarada bilər. Belə münasibətlər xalqlar arasında qarşılıqlı tanıma və əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin Türkmənistanda MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında iştirakı da Azərbaycan üçün faydalıdır. Müasir zamanda dünyada böyük geosiyasi transformasiyalar baş verib. Əlbəttə, bu proses MDB regionuna da təsirsiz ötüşmür. Azərbaycan öz inkişafının yeni mərhələsinə qədəm qoyub və bu inkişafda region ölkələri ilə əlaqələrin inkişafı mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu baxımdan Türkmənistanda keçirilən görüşlərdə Azərbaycanın regionda baş verən hadisə və proseslərə dair mövqeyi ortaya qoyulacaq və siyasi konsensus əldə ediləcək.
Ümumilikdə, Azərbaycanın MDB tədbirlərində iştirakı ölkəyə müxtəlif istiqamətlərdə əməkdaşlıq imkanlarından istifadə etmək imkanı verir. Bu iştirakın əsas faydalarını siyasi dialoqun inkişafı, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, tranzit və nəqliyyat əməkdaşlığı, təhlükəsizlik məsələləri üzrə təcrübə mübadiləsi, humanitar və mədəni əlaqələrin gücləndirilməsi kimi qruplaşdırmaq olar.
