GÜLƏN GÜNÜN AĞRILI XATİRƏLƏRİ

Həmrəylikdən əməkdaşlığa: Bakı islam dünyasının antikorrupsiya səylərini birləşdirən yüksəksəviyyəli görüşə evsahibliyi edəcək

Regiona barış gətirən qətiyyətli siyasət

Dirçəlişin və qayıdışın ünvanı

İlham Əliyevdən qlobal çağırış

AZƏRBAYCANIN YENİ İNKİŞAF MƏRHƏLƏSİ: vəzifələr, prioritetlər və strateji hədəflər

İlham Əliyevin yaratdığı müasir Azərbaycan

Söz sahibinə çevrilən Azərbaycan

Prezidentin Türkmənistana səfəri: MDB məkanından Mərkəzi Asiyaya uzanan strateji tərəfdaşlıq siyasəti

15 Oktyabr 2026 16:37

846

DÜNYA

A- A+

Bitum yanğınlarının söndürülməsində daha effektiv və ekoloji köpük növləri sınaqdan keçirilib

Tomsk Politexnik Universitetinin alimləri bitum (neft emalı zamanı əldə edilən və ya təbii şəkildə mövcud olan qara rəngli, qatı, yapışqan maddə) yanğınlarının söndürülməsi üçün dörd növ köpüyü müqayisə ediblər. Araşdırma nəticəsində karbon qazlı və hidrat köpüklərinin ənənəvi hava-kompressiya köpüyü ilə müqayisədə daha effektiv olduğu və atmosferə daha az zəhərli maddə buraxdığı müəyyən edilib. Bitum yanğınlarının söndürülməsi zamanı əsas çətinlik alovun söndürülməsindən sonra da neft məhsulunun yüksək temperaturda parçalanaraq yanar və zəhərli qazlar buraxmasıdır. Bu isə yanğının yenidən baş verməsi riskini artırır.

Tədqiqatçılar hava-emulsiya, azot, karbon qazlı və hidrat köpüklərini sınaqdan keçiriblər. Nəticələrə görə, bitumun soyudulmasında karbon qazlı köpük daha yaxşı nəticə göstərib: üç dəqiqə ərzində temperaturu 127°C azaldıb. Tüstü qazlarının temperaturunun aşağı salınmasında isə hidrat köpüyü daha effektiv olub. Açıq alovu ən sürətlə azot köpüyü söndürsə də, ümumi göstəricilər — soyutma, yanğının yenidən başvermə riski, sərfiyyat və ətraf mühitə təsir — baxımından karbon qazlı və hidrat köpükləri üstünlük təşkil edib. Onların effektivlik əmsalı 0,72–0,87 olub ki, bu da ənənəvi köpüklə müqayisədə 1,3–2 dəfə yüksəkdir.

Alimlər, həmçinin bitumun yanma müddətini və yanğının söndürülməsi üçün tələb olunan maddənin miqdarını əvvəlcədən hesablamağa imkan verən metod hazırlayıblar. Tədqiqatın nəticələri bitum anbarlarında, neft terminallarında və neft emalı müəssisələrində yanğından mühafizə sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə kömək edə bilər.

Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

22 Oktyabr 2026 Türkiyə Prezidenti: Ankara ilə Ottava arasında dialoq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldilib

22 Oktyabr 2026 “Meta”nın gəliri artıb

22 Oktyabr 2026 Yaponiya polisinin yarısının şəxsi məlumatları kiberhücum nəticəsində sızıb

22 Oktyabr 2026 Jenşenin təzyiqi salma xüsusiyyəti üzə çıxıb

22 Oktyabr 2026 Böyük Sfinksin tikildiyi süxurlarda qədim timsah növü aşkarlanıb

22 Oktyabr 2026 Microsoft: Hakerlər süni intellektdən istifadə edərək yüzlərlə təşkilatı hədəf alıb

22 Oktyabr 2026 ABŞ və Avropa banklarda süni intellektə nəzarəti nə üçün sərtləşdirir?

22 Oktyabr 2026 Ukrayna Rusiyadan 252 nəfərin meyitini geri alıb

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycanın Avropa siyasətində ən etibarlı tərəfdaşı

22:30
22 Oktyabr

Media və Yayım Şurası: Azərbaycanda hicabla əlaqədar kütləvi həbslər barədə məlumatlar dezinformasiyadır

22:09
22 Oktyabr

Türkiyə Prezidenti: Ankara ilə Ottava arasında dialoq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldilib

20:39
22 Oktyabr

“Meta”nın gəliri artıb

20:31
22 Oktyabr

SOCAR-la İtaliyanın “Eni” şirkəti arasında əməkdaşlığın inkişafı müzakirə edilib

19:51
22 Oktyabr

Yaponiya polisinin yarısının şəxsi məlumatları kiberhücum nəticəsində sızıb

19:42
22 Oktyabr

İqtisadiyyat nazirinin müavini Ağdamda vətəndaşların müraciətlərini dinləyib

19:32
22 Oktyabr

Jenşenin təzyiqi salma xüsusiyyəti üzə çıxıb

19:26
22 Oktyabr

Bitki mənşəli yeni nəsil ağrıkəsici hazırlanıb

19:09
22 Oktyabr

“METROTIME”ın sentyabr buraxılışı oxucularla görüşə hazırdır

18:48
22 Oktyabr

Böyük Sfinksin tikildiyi süxurlarda qədim timsah növü aşkarlanıb

18:34
22 Oktyabr

Bakı və Sumqayıtda qripə qarşı peyvəndləmə başlayıb

18:29
22 Oktyabr

Microsoft: Hakerlər süni intellektdən istifadə edərək yüzlərlə təşkilatı hədəf alıb

18:16
22 Oktyabr

“Xəzər-Qara dəniz-Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi”nin inkişafı nəzərdən keçirilib

17:59
22 Oktyabr

ABŞ və Avropa banklarda süni intellektə nəzarəti nə üçün sərtləşdirir?

17:23
22 Oktyabr

Leyla Əliyeva Səmərqənddə “Uşağın gözü ilə dünya” sərgisi və İmam əl-Buxari memorial kompleksi ilə tanış olub

17:01
22 Oktyabr

Ukrayna Rusiyadan 252 nəfərin meyitini geri alıb

16:43
22 Oktyabr

Dünya Bankı ilə Yaşıl Enerji Dəhlizinin inkişafı nəzərdən keçirilib

16:42
22 Oktyabr

Azərbaycan orta güc mərkəzinə çevrilir

16:33
22 Oktyabr

Nazir: Qızların təhsilinə yatırılan maliyyə vəsaiti uzunmüddətli perspektivdə cəmiyyətin inkişafı deməkdir

16:26
22 Oktyabr

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının gələcəyə baxış prizması: Dəyişən dünyada İƏT-in missiyasına yeni yanaşma

16:24
22 Oktyabr

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Əbədi müstəqillik, güclü dövlətçilik, sarsılmaz birlik17 Oktyabr 2026

AZƏRBAYCANIN YENİ İNKİŞAF MƏRHƏLƏSİ: vəzifələr, prioritetlər və strateji hədəflər15 Oktyabr 2026

İlham Əliyevin yaratdığı müasir Azərbaycan15 Oktyabr 2026

Söz sahibinə çevrilən Azərbaycan14 Oktyabr 2026

Dövlətçilik iradəsinin, milli məsuliyyətin və gələcəyə inamın tarixi səhifəsi10 Oktyabr 2026

Güclü lider, sarsılmaz etimad09 Oktyabr 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Smartfonlar üçün kamera ovçusu05 Sentyabr 2026

Biyan bitkisinin tədarükü gəlirli sahədir02 Sentyabr 2026

Su problemimiz həll edildi02 Sentyabr 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!