17 Iyun 2022 22:16
307
Səhiyyə

Milyonlarla insanın həyatına son qoyan vəba xəstəliyinin mənşəyi məlum olub

 

Tədqiqatçılar 14-cü əsrdə Avropa, Asiya və Şimali Afrikada milyonlarla insanın ölümünə səbəb olan vəba xəstəliyinin mənşəyini nəhayət dəqiqləşdiriblər. İllərlə aparılan araşdırmalara baxmayaraq, bəşər tarixinin ən böyük fəlakətlərindən birinə səbəb olan vəba xəstəliyinin yaranma səbəbini öyrənmək mümkün olmamışdır.

AZƏRTAC Tübingen Universitetinə istinadla bildirir ki, Şotlandiyanın Stirling Universiteti, Tübingen Universiteti və Almaniyanın Maks Plank İnstitutunun tədqiqat qrupunun araşdırmasına görə, bu xəstəlik 1330-cu illərdə Qırğızıstan ərazisində yaranıb.

Tədqiqatçılar Qırğızıstanın İssık-Kul gölü yaxınlığında yerləşən qəbiristanlıqdan götürülmüş diş nümunələrini analiz edib. Qəbiristanlığın 1338 və 1339-cu illərə aid olduğu aşkar edildikdən sonra bu ərazidə tədqiqatlara başlanılıb.

DNT analizinin dişlərdən alınmasının səbəbini izah edən Tübingen Universitetinin tədqiqatçısı professor Maria Spyrou, “Diş nümunələrinin analiz edilməsinin səbəbi, qanla keçən mikrobların dişlərdə və dişətlərində daha uzun müddət yaşamasıdır”.

Tədqiq olunan üç skeletdə vəba bakteriyası aşkarlanıb. Müalicə edilmədikdə ölümcül olan vəba xəstəliyi əsasən gəmirici heyvanlarda müşahidə edilən Yersinia pestis adlı heyvan bakteriyası tərəfindən yaranır. Yoluxmuş şəxsin limfa, qasıq və qoltuqaltı nahiyələrində ağrılı qabarcıq formalı şişlər əmələ gəlir. Dəridə qanqrenaya bənzər qaralmalar olur. Bu səbəbdən xəstəliyə tarixdə “qara ölüm” də deyilib.

2010-2015-ci illər arasında vəba xəstəliyinə dünyada 3 min 248 yoluxma halı qeydə alınıb. Yoluxanlardan 584-ü həyatını itirib.

Stirling Universitetinin tarixçisi professor Filip Slavin bu kəşfin tarixin ən böyük sualına cavab verdiyini söyləyib.

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

DİQQƏT ÇƏKƏNLƏR

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!

TƏQVİM / ARXİV

Video